Trùng tu di tích Mỹ Sơn: Cần hết sức cẩn trọng

Mới đây, dư luận xôn xao khi 1 số hình ảnh chụp 1 số cụm tháp trong di tích Mỹ Sơn do chuyên gia Ấn Độ thực hiện trùng tu có xi măng được đăng tải.

Mới đây, dư luận đã xôn xao khi 1 số bức ảnh chụp 1 số cụm tháp trong di tích Mỹ Sơn do chuyên gia Ấn Độ thực hiện trùng tu có xi măng được đăng tải trên mạng xã hội.

Cục Di sản Văn hóa đã có câu trả lời chính thức về một số băn khoăn này.

Đây cũng là bài học cho trọn vẹn một số công tác trùng tu di tích, là luôn phải đặt nhân tố tôn trọng di tích gốc lên danh tiếng, nếu không hậu quả sẽ khó lường mà phản ứng của xã hội chỉ là 1 phần.


Hình ảnh trên Facebook về trùng tu di tích Mỹ Sơn.

Trùng tu di tích bằng gạch mới, xi măng?

Sự việc bắt đầu từ khi 1 tài khoản Facebook chụp ảnh khu vực tháp H, K và A ở Mỹ Sơn có gạch xây được trát xi măng vôi và tài liệu rằng 1 số tháp ở Mỹ Sơn đang được trùng tu bằng gạch và xi măng.

Những hình ảnh này tức thì đã gây xôn xao dư luận và nhiều người đặt câu hỏi về phương pháp trùng tu của một số chuyên gia đang thực hiện công việc trùng tu một số nhóm tháp này.

Đó là một số chuyên gia Ấn Độ, được cử sang theo bản ghi nhớ thực hiện dự án bảo tồn và tôn tạo Khu di sản văn hóa địa cầu Mỹ Sơn được ký kết giữa hai chính phủ Việt Nam và Ấn Độ vào năm 2014.

Dự án có tổng chi phí là hơn 60 tỷ đồng, trong đây Ấn Độ tài trợ 40 tỷ đồng, còn lại là vốn đối ứng của Việt Nam.

Dự án sẽ thực hiện trùng tu trong năm năm (2016-2021) đối có khu vực tháp K, H, A.

Phía Ấn Độ do cơ quan Khảo sát Khảo cổ học Ấn Độ (ASI); phía Việt Nam do Bộ Văn hóa giao cho Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Quảng Nam, Trung tâm quản lý di tích và danh thắng Quảng Nam thực hiện.

Cụm tháp G được chuyên gia Italia trùng tu có gạch và chất kết dính theo đúng phương pháp cổ.

Năm 2017, một số chuyên gia Ấn Độ thực hiện GĐ 1 của dự án, đến tháng 1-2018 vào GĐ 2.

Công việc của một số chuyên gia là phát quang, dọn dẹp cây cỏ, khai thông hệ thống thoát nước ở nhóm tháp K và H, triển khai một số phần việc mới ở nhóm tháp A.

Ở nhóm tháp K, một số chuyên gia Ấn Độ trùng tu phần còn lại và lát gạch chung quanh tháp cổng, xây tường có độ cao vừa phải để tránh ngập nước và ngăn ngừa tích tụ nước; lát gạch một số lối đi từ các con phố chính vào tháp K, thực hiện một số công việc bảo tồn cần thiết khác.

Với nhóm H, công việc chính bao gồm dọn dẹp mặt đông của tháp, bảo tồn và gia cố kết cấu góc tường phía bắc, tiếp tục tìm kiếm hệ thống thành phần kết cấu thiết kế…


Một di tích đổ nát ở Mỹ Sơn. (Ảnh từ năm 2007)

Còn nhóm tháp A, cũng là dọn dẹp và khai thông hệ thống thoát nước, sẽ bảo tồn và gia cố một số cấu trúc ở phía tây bắc của ngôi đền chính.

Ngoài ra, còn thi công trại tạm thời phân phối kiên cố cho một số chuyên gia và người lao động trong dự án bảo tồn.

Sau khi có tài liệu về việc trùng tu tháp bằng gạch mới và xi măng, phía Ấn Độ cho biết đây chỉ là phần gia cố móng, bởi vì khi khai quật, nếu bới đất ra mà không chèn một số vị trí đã bị rạn nứt thì sẽ gây đổ vỡ chân tháp, bởi thế phải gia cố tạm thời bằng xi măng.

Khách du lịch ở Mỹ Sơn.

Ông Trần Đình Thành, Cục Phó Cục Di sản Văn hóa cho biết, trọn vẹn chất liệu thi công đưa vào Mỹ Sơn đều được kiểm soát nghiêm ngặt và kiểm tra trước khi thực hiện.

Gạch được xây là gạch còn lại từ dự án trùng tu tháp G trước đây và gạch ở chỗ được tận dụng từ một số viên gạch cũ biến dạng, hư hỏng sau khi tháo dỡ ra, được mài và cắt lại cho thích hợp.

Chất kết dính cũng là chất liệu đã được sử dụng trước đây. Cụ thể, ở đây phải sử dụng chất kết dính là dầu rái trộn có vôi và bột gạch.

Giám sát nghiêm ngặt

Ông Trần Đình Thành cho biết, trong hai năm qua, để thực hiện dự án này, có hai bộ máy gồm một số chuyên gia do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cử và Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam.

Nhóm làm việc ở hiện trường gồm có cán bộ Phòng quản lý di sản văn hóa thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Nam, Ban quản lý di tích Mỹ Sơn và một số chuyên gia khảo cổ. Các nhóm không ngừng nghỉ thảo luận có nhau trong quá trình làm việc hằng ngày.

Dự kiến vào tháng 9 tới, trọn vẹn tài liệu liên quan đến quá trình thực hiện sẽ được gửi đến Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam, huyện Duy Xuyên, gồm quá trình tư liệu hóa, dọn dẹp mặt bằng.


Chằng chống di tích ở Mỹ Sơn. (Ảnh từ năm 2007).

Ông Trần Đình Thành cho biết đây là khái niệm dọn dẹp khoa học, nghĩa là ghi hình tình trạng di tích, đánh số rồi dọn dẹp một số chất liệu đổ nát sau đây sử dụng một số phương pháp trùng tu trả lại công trình như vốn có – một sốh mà một số chuyên gia đang thực hiện ở Mỹ Sơn.

Hiện ở đang thực hiện cho một số nhóm tháp H, K, còn nhóm tháp A sẽ bắt đầu làm vào năm 2020.

Ông Trần Đình Thành cũng cho biết, thiết kế của một số nhóm tháp ở di tích Mỹ Sơn liên quan căn bản đến văn hóa Ấn Độ, đây là nguyên nhân chọn lọc một số chuyên gia Ấn Độ cho công tác trùng tu ba nhóm tháp này.

Các chuyên gia Ấn Độ cũng được chọn lọc rất kỹ, là một số người danh tiếng làm việc trong lĩnh vực này.

Bên cạnh một số chuyên gia Ấn Độ, còn có một số chuyên gia Việt Nam, một số người đã không ngừng nghỉ tham gia công việc bảo tồn, trùng tu di tích Mỹ Sơn từ trước đến nay, một số chuyên gia của UNESCO, một số chuyên gia của Italia từng hợp tác trong việc trùng tu nhóm tháp G trước đây.

Goldenpeninsula.com – Theo GDVN

Các KH đang xem chuyên mục Blog Goldenpeninsula.com

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án golden peninsula Xem Thêm