Sửa luật, mở đường chỉnh trang kênh rạch

Với hơn 20.000 căn nhà ven và trên kênh rạch là bài toán khó mà TP phải giải quyết trong việc chỉnh trang thành phố. Hy vọng sắp tới, những đổi thay từ chính sách bán hàng pháp luật sẽ làm cuộc nhữngh mạng trong lĩnh vực thành phố này.

Nhà trên kênh đôi, quận 8. Ảnh: THÀNH TRÍ​

0,81 triệu tỷ đồng đầu tư hạ tầng

Theo Sở Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT) TPHCM, nhu cầu đầu tư cơ sở hạ tầng ở TPHCM, GĐ 2015 – 2020 là 0,81 triệu tỷ đồng. Đối có chương trình chỉnh trang và phát triển thành phố, những mục tiêu hướng đến là di dời và tổ chức lại cuộc sống của người dân đang sống trên và ven kênh rạch; xây dựng mới, thay thế chung cư cũ đã xuống cấp nghiêm trọng; chỉnh trang, nâng cấp những khu dân cư đã đi vào vận hành; nhu cầu cần dao động 25.748 tỷ đồng nhưng chỉ cân đối được 2.508 tỷ đồng, phần còn lại phải xã hội hóa.

Theo quy định giai đoạn này có 3 hình thức đầu tư xã hội hóa.

Đầu tiên là đấu giá quyền sử dụng đất đối có khu đất đã đã đi vào vận hành thủ tục giải phóng mặt bằng. Nhà nước, nhà đầu tư phối hợp ứng vốn tổ chức bồi thường giải phóng mặt bằng khu vực dự định thực hiện dự án.

Sau đây, tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất, thu ngân sách tái đầu tư xây dựng những công trình hạ tầng, chỉnh trang thành phố, xây dựng những quỹ nhà tái an cư dành cho những hộ dân bị giải tỏa, di dời; nhà đầu tư trúng đấu giá thực hiện dự án chỉnh trang thành phố theo quy hoạch được duyệt. Phương thức thứ 2 là đầu tư theo hình thức đối tác công – tư (PPP), thực hiện hợp đồng xây dựng chuyển giao (BT), chi trả bằng quỹ đất hoặc chi trả bằng quyền khai thác dự án.

Phương thức thứ 3, đầu tư theo hình thức đấu thầu chọn lọc nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất đối có khu đất chưa thực hiện giải phóng mặt bằng. Căn cứ kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, kế hoạch sử dụng đất hàng năm, danh mục dự án cần thu hồi đất đã được phê duyệt và quy hoạch phân khu xây dựng mật độ 1/2000, UBND TPHCM phê duyệt danh mục dự án sử dụng đất làm cơ sở để tổ chức đấu thầu, chọn lọc nhà đầu tư thực hiện dự án cải tạo, chỉnh trang thành phố. Ngoài ra, còn có hình thức đầu tư khác là vay vốn ODA từ những tổ chức tín dụng nước ngoài như World Bank, Asia Development Bank.

“Các hình thức này thời gian qua có nhiều thuận lợi. Đó là chắc chắn tính công khai, minh bạch trong tổ chức thực hiện; cơ chế chính sách bán hàng, luật pháp càng được đã đi vào vận hành, làm cơ sở cho việc đầu tư; quy trình, thủ tục đầu tư được quy định những bước rõ ràng, thuận lợi cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, trên thực ở vẫn còn nảy sinh những gặp khó như nguồn vốn còn hạn hẹp; gặp khó trong xác định giá thành, thời gian thực hiện đền bù giải tỏa; thủ tục đầu tư còn nhiều bước, kéo dài trung bình

1 – 1,5 năm đã ảnh hưởng đến việc khuyến khích kêu gọi đầu tư”, ông Sử Ngọc Anh, Giám đốc Sở KH-ĐT TPHCM, nhận xét.

Chính sách mới hút nhà đầu tư

Đầu tiên, có thể thấy rõ nhất là TP đã có được “chiếc đũa thần” khi nghị quyết về thí điểm cơ chế, chính sách bán hàng đặc biệt phát triển TPHCM đã được Quốc hội thông qua vào tháng 11-2017, để có chính sách bán hàng huy động nguồn lực thực hiện. Việc phát huy cơ chế tổ chức của Tổ công tác đầu tư do Chủ tịch UBND TPHCM làm tổ trưởng, sẽ rút ngắn thủ tục đầu tư, đẩy nhanh công đoạn thực hiện dự án.

Trong khi đây, về mặt pháp luật, ông Nguyễn Đăng Trương, Cục trưởng Cục Quản lý đấu thầu (Bộ KH-ĐT), cho biết bộ được Chính phủ giao sửa đổi Nghị định 15 và Nghị định 30, sẽ tiến hành rất nhiều cho việc triển khai những dự án di dời nhà trên và ven kênh rạch.

Theo đây, việc sửa luật lần này vừa tháo gỡ gặp khó, rút ngắn thủ tục; cũng đồng thời “bít chặt” lỗ hổng gây thất thoát qua hình thức đầu tư BT. Các điểm khác biệt căn bản như sau: có dự án BT nhóm A thì chủ trương chọn lọc đầu tư thuộc về Thủ tướng Chính phủ, còn lại thuộc thẩm quyền của HĐND và UBND TP; bổ sung những phương thức chi trả cho nhà đầu tư trong những hợp đồng BT; bãi bỏ giấy chứng nhận đầu tư; nhà đầu tư được chấp thuận cho nghiên cứu kỹ làm tiền khả thi hay khả thi dự án, nhưng nếu không trúng thầu sẽ được chi trả sòng phẳng…

“Việc đấu thầu chọn lọc nhà đầu tư dự án BT chỉ được thực hiện khi có kiến trúc, dự toán. UBND TP giao những sở ngành chuyên môn, những ban quản lý dự án chuyên nghiệp có công dụng để giám sát chất lượng. Khi nhà đầu tư có đề xuất nhữngh tân thì công tác thẩm định cũng siết lại nghiêm ngặt hơn, tránh hiện trạng bị tính vượt tổng mức đầu tư gấp nhiều lần, dẫn đến thiệt hại ngân sách, như những cuộc thanh tra vừa qua đã phát hiện. Dự thảo cũng bổ sung nhữngh tính trường hợp dùng quỹ đất để chi trả, phải có quy hoạch chi tiết về xây dựng 1/500 làm cơ sở chi trả, khi đây giá đất được tính sát hơn. Ngay cả việc nhà đầu tư điều chỉnh quy hoạch chi tiết nhằm mục đích làm tăng giá trị khu đất, nhà nước cũng phải tính toán lại để thu ngân sách phần giá trị tăng thêm”, ông Nguyễn Đăng Trương cho biết.

Bộ Tài chính cũng đang soạn thảo hẳn 1 nghị định về việc sử dụng tài sản công để chi trả cho nhà đầu tư BT; trong đây, tài sản lớn nhất và quan trọng nhất dùng để chi trả là quỹ đất, sẽ được Chính phủ ban hành trong thời gian tới. Cơ chế sử dụng quỹ đất để chi trả cho nhà đầu tư đã được mở rộng hơn rất nhiều so có cơ chế “cứng” của Luật Đất đai.

Cụ thể, Luật Đất đai quy định nhà nước thực hiện bồi thường giải phóng mặt bằng, sau đây tiến hành đấu giá mới có giá thành để xây dựng, trên thực ở nhà nước không có nguồn lực để giải phóng mặt bằng; còn cơ chế mới này cho phép dùng quỹ đất chưa giải phóng mặt bằng, cũng như đã giải phóng mặt bằng để chi trả cho nhà đầu tư.

Theo Sở Xây dựng TPHCM, hiện TP có 52 dự án chỉnh trang thành phố cần vốn để di dời, bồi thường, hỗ trợ và tái an cư; xây dựng hạ tầng kỹ thuật trên và ven những tuyến rạch nhánh, rạch nhỏ. Vì quỹ đất eo hẹp, chẳng thể thực hiện mở biên chỉnh trang hoặc không có giá trị thương mại nên không quyến rũ những nhà đầu tư. Quy mô di dời nhà dân của những dự án này là 13.827 căn, dự định giá thành bồi thường, hỗ trợ và tái an cư gần 22.000 tỷ đồng.

Hiện có 7 dự án đầu tư dở dang, đang triển khai ghi vốn bồi thường giải phóng mặt bằng đã đi vào vận hành trong năm 2018 là 526 căn nhà có tổng mức đầu tư 987 tỷ đồng. 18 dự án có diện tích 7.910 căn, đã được ghi vốn dự định đầu tư và những quận đang triển khai thủ tục để được phê duyệt bồi thường, dự định từ giữa năm nay trở đi, lần lượt sẽ được phê duyệt, nhu cầu vốn chi trả bồi thường giải phóng mặt bằng là 12.447 tỷ đồng. Còn lại 27 dự án chưa có chủ trương đầu tư và trong năm nay những quận huyện sẽ thực hiện những bước để ghi vốn dự định đầu tư.

Rạch Xuyên Tâm sẽ được cải tạo thế nào?

Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm được xem sẽ là “kỳ tích” thứ 2 sau kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè. Rạch Xuyên Tâm dài 8,2km, từ quận Bình Thạnh sang đến quận Gò Vấp. Tuyến Thứ nhất rạch dài 2,5km, từ cầu Sơn (các con phố Xô Viết Nghệ Tĩnh) đến kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè. Tuyến thứ 2 dài 2,87km, từ các con phố Bùi Đình Túy, cầu Đỏ (các con phố Nguyễn Xí) đến các con phố Lương Ngọc Quyến. Tuyến thứ 3 dài 1,25km, từ các con phố Lương Ngọc Quyến tới cửa ngăn triều sông Vàm Thuật. Tuyến thứ 4 và tuyến 4.1 dài 2,38km, từ cầu Đỏ tới 2 cửa ngăn triều sông Sài Gòn.

Mục tiêu của dự án là nâng cao các con phố để chống triều cường gây ngập, cải tạo môi trường, thêm các con phố sá nhằm giảm ùn tắc giao thông, nâng cao chất lượng sống cho người dân và cuối cùng sẽ tạo bộ mặt thành phố mới.

Việc thoát nước mưa gồm 3 lưu vực và thoát về 3 hướng khác nhau. Lưu vực 1, thoát nước từ các con phố Lương Ngọc Quyến ra sông Vàm Thuật thông qua cửa ngăn triều rạch Lăng. Lưu vực 2, thoát nước từ các con phố Lương Ngọc Quyến, các con phố Bùi Đình Túy ra sông Sài Gòn thông qua cửa ngăn triều Bình Triệu, Bình Lợi. Lưu vực thứ 3, thoát nước từ các con phố Bùi Đình Túy ra kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè qua cầu Bùi Hữu Nghĩa.

Lưu vực thoát nước bẩn chia làm 2 lưu vực và dẫn về 2 nhà máy xử lý nước thải khác nhau. Ranh giới giữa 2 lưu vực là tuyến các con phố sắt và các con phố Lương Ngọc Quyến nối dài. Lưu vực 1, nước thải được đưa về xử lý ở Nhà máy Xử lý nước thải lưu vực Tham Lương – Bến Cát. Lưu vực 2, nước thải đưa về trạm bơm ở ngã ba rạch Văn Thánh và kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè để chuyển sang nhà máy xử lý nước thải ở quận 2.

Đối có mạng cống, cửa xả và bơm có 3 cửa ngăn triều ở rạch Lăng, cửa Bình Triệu và cửa Bình Lợi; 3 trạm bơm có tổng công suất dao động 220.000m3/giờ, vận hành khi mưa lớn. Về kích cỡ kênh từng đoạn từ 10 – 25m, hệ thống thoát nước được mô phỏng có trường hợp bất lợi nhất khi mưa lớn, xảy ra đồng thời có triều cường đang dâng cao. Để bảo đảm bơm thoát nước cho lưu vực số 2, cần bổ sung trạm bơm ở cửa Bình Triệu, công suất 60.000m3/giờ. Về giao thông, trên tuyến có dao động 12 địa điểm giao cắt, trong đây sẽ xây 3 cầu vượt trên các con phố Nơ Trang Long, các con phố Bạch Đằng và ở nút giao giữa các con phố Chu Văn An – Nguyễn Xí.

Tiến độ đầu tư rạch Xuyên Tâm thực hiện trong 6 năm, tính từ thời điểm triển khai bồi thường, giải phóng mặt bằng đến hết thời gian xây dựng xây dựng công trình. Đoạn 1, từ ngã ba rạch Lăng – Long Vân – cầu Sơn đến các con phố Lương Ngọc Quyến; đoạn 2, từ ngã ba rạch Lăng đến cửa ngăn triều Bình Lợi và Bình Triệu, bắt đầu làm vào quý 1-2019 và đã đi vào vận hành quý 3-2021; đoạn 3, từ các con phố Lương Ngọc Quyến đến sông Vàm Thuật, bắt đầu làm vào quý 1-2020, đã đi vào vận hành vào quý 1-2023. Đoạn 4, từ rạch cầu Sơn đến kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, bắt đầu làm quý 3-2019, đã đi vào vận hành và bàn giao quý 4-2024.

Tổng cùng giá thành bồi thường và triển khai xây dựng là 8.465 tỷ đồng và UBND TPHCM đề xuất thực hiện theo hình thức đối tác công – tư.


Goldenpeninsula.com – Theo SGGP

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án golden peninsula Xem Thêm