Siêu dự án vô thời hạn: Xin thêm chục ngàn tỷ, chưa biết ngày nào xong

Các dự án đường sắt thành thị đang thực hiện có tổng mức đầu tư cả trăm ngàn tỷ đồng gồm Tuyến số 1 Bến Thành Suối Tiên, Tuyến số 2 Bến Thành Tham Lương, Cát Linh – Hà Đông, Nhổn – ga Hà Nội, tuyến số 1 Yên Viên Ngọc Hồi, tuyến số 2 Nam Thăng Long Trần Hưng Đạo. Thế nhưng dự án nào cũng đội vốn, “đấyi vốn”, phát triển chậm độ nhiều năm trời.

Dự án nào cũng đội vốn

Dự án đường sắt thành thị nhiều tai tiếng vay vốn Trung Quốc được nhắc tới nhiều nhất chính là tuyến đường sắt trên cao Cát Linh – Hà Đông.

Dự án này do Công ty Hữu hạn Tập đoàn cục 6 đường sắt Trung Quốc thực hiện theo hình thức tổng thầu EPC. Dự án chính thức được bắt đầu làm từ tháng 10/2011 và chuẩn bị đã đi vào hoạt động vào tháng 11/2013. Tuy nhiên, đến nay, dự án vẫn đang dang dở trong khi vốn đầu tư cứ “đội” dần lên theo thời gian.

Dự án có tổng vốn đầu tư 552 triệu USD vào năm 2008, trong đấy, vốn vay Trung Quốc là 419 triệu USD và vốn đối ứng của Việt nam là 133 triệu USD. Tuy nhiên, do nhiều lần phát triển chậm độ, đến năm 2016, dự án đã bị đội vốn lên 868 triệu USD (dao động 18.000 tỷ đồng), tăng 315 triệu USD.

Đường sắt thành thị Cát Linh – Hà Đông là dự án đầy tai tiếng.

Một trong 1 số nguyên do là Hiệp định vay bổ sung hơn 250 triệu USD từ Trung Quốc cho dự án chậm được giải ngân; năng lực tổng thầu Trung Quốc còn hạn chế.

“Việc chi trả của tổng thầu cho 1 số nhà thầu phụ cũng rất chậm trễ dẫn đến 1 số nhà thầu phụ thiếu vốn thi công, làm ảnh hưởng công đoạn triển khai thi công của dự án”, Bộ Giao thông Vận tải cho biết trong 1 văn bản báo cáo Thủ tướng.

Một dự án đường sắt thành thị khác ở Hà Nội cũng đang thực hiện dở dang là Dự án đường sắt thành thị Nhổn – ga Hà Nội. Dự án chiều dài 12,5 km, gồm 8,5 km trên cao và 4 km đi ngầm, đi qua quận Bắc Từ Liêm, Nam Từ Liêm, Cầu Giấy, Ba Đình, Đống Đa, Hoàn Kiếm.

Dự án được bắt đầu làm từ tháng 9/2010, công trình chuẩn bị hoàn trong năm 2018. Theo kế hoạch dự án chuẩn bị được đã đi vào hoạt động vào cuối năm 2018, tuy nhiên, giai đoạn này tổng công đoạn chung dự án mới chỉ đạt trên 43%. Chính bởi thế, Dự án đang xin điều chỉnh thời gian thực hiện dự án vào năm 2022.

Sau nhiều năm triển khai, dự án cũng đội vốn từ mức 18,4 nghìn tỷ lên gần gấp đôi, có số vốn là 32,9 ngàn tỷ đồng.

Còn ở TP.HCM, 2 dự án đường sắt thành thị khác cũng trong hiện trạng tương tự. Dự án thi công tuyến đường sắt thành thị số 1 TP.HCM tuyến Bến Thành – Suối Tiên có tổng mức đầu tư ban đầu vào năm 2007 là hơn 17,3 nghìn tỷ đồng. Nhưng sau đấy năm 2011 được điều chỉnh lên hơn 47,3 nghìn tỷ đồng (tăng thêm 30 nghìn tỷ đồng).

Trong đấy vốn vay Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) là hơn 41,8 nghìn tỷ đồng, còn lại là vốn ngân sách đô thị.

Theo công đoạn ban đầu, dự án đã đi vào hoạt động thi công vào năm 2017 và đưa vào khai thác hoạt động năm 2018. Thế nhưng đến nay mới thi công được 50% khối lượng, nên công đoạn thi công và đưa vào hoạt động lùi đến năm 2020.

Một dự án đường sắt thành thị khác ở TP.HCM lâm cảnh tương tự là Dự án thi công tuyến tàu điện ngầm số 2 TP.HCM, tuyến Bến Thành – Tham Lương dài 9,2km.

Tổng mức đầu tư của dự án tàu điện ngầm số 2 được UBND TP.HCM phê duyệt năm 2010 là dao động 26,1 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, từ năm 2015 UBND TP đã phải xin điều chỉnh tổng mức đầu tư. Đến nay dự án đã được UBND TP.HCM trình điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư lên hơn 48,7 nghìn tỷ đồng.

Các tuyến metro Sài Gòn cũng phát triển chậm độ, đội vốn

Như vậy, Dự án thi công tuyến tàu điện ngầm số 2 TP.HCM dài 9,2km này đã tăng thêm hơn 22,6 nghìn tỷ đồng.

Mới đấy, dưới sự chủ trì của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Thường trực Chính phủ họp về dự án đường sắt thành thị TP.HCM. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh quyết tâm đẩy nhanh công đoạn dự án để phục vụ sự phát triển TP.HCM, chống ùn tắc giao thông và cũng để sử dụng vốn hiệu quả. Đi liền có đấy, phải bảo đảm nhân tố pháp luật của dự án.

‘Căn bệnh’ của đầu tư công

Khi lý giải cho việc 1 số dự án đường sắt thành thị đội vốn, phát triển chậm độ, Bộ Giao thông Vận tải thường viện dẫn nguyên do do trong quá trình thực hiện dự án, có 1 số hạng mục phải sửa đổi, bổ sung dẫn đến phải điều chỉnh kiến trúc cơ sở nhằm phát huy hiệu quả đầu tư dự án; việc 1 sốh tân, tối ưu hóa kiến trúc cơ sở, rồi do thiếu bí kíp, lập dự án nhiều thiếu sót,…

Cùng có đấy, là sự biến động khách quan của giá nguyên liệu, nhiên liệu và việc tăng mức thu nhập tối thiểu từ năm 2006 đến năm 2009; 1 sốh tân 1 số điều kiện tính toán tổng mức đầu tư; mật độ tính toán 1 số giá thành dự phòng, rủi ro trượt giá cũng được cập nhật theo quy định mới, tính toán cho đến năm 2019 khiến cho tổng mức đầu tư dự án tăng.

Chia sẻ có PV.VietNamNet, chuyên gia logistics GS.TS Đặng Đình Đào, Đại học Kinh tế quốc dân phân tích: Tình trạng đội vốn, phát triển chậm độ ở 1 số dự án đường sắt thành thị cũng tương tự 1 số dự án đầu tư công khác. Đầu tư lĩnh vực nào cũng đội vốn lên cả, do khâu thẩm tra, phê duyệt, triển khai thi công đều có vấn đề. Đó là bệnh chẳng thể ngày 1 ngày hai xử lý được.

“Căn bệnh đấy cần phải 1 sốh tân. Đồng tiền đầu tư phải được sử dụng có hiệu quả, nhất là khi đấy lại là đồng tiền đi vay của nước ngoài”, GS.TS Đặng Đình Đào phân tích.


Goldenpeninsula.com – Theo Vietnamnet

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án golden peninsula Xem Thêm