Quy hoạch đất đai ven biển: Bình Thuận tìm hướng ra

Với một số con phố bờ biển dài 192 km, nhiều danh lam thắng cảnh, Bình Thuận là 1 trong một số địa phương lôi kéo khách du lịch lớn của cả nước. Bên cạnh đấy, dãy đồi cát dài ven biển này còn ẩn chứa 1 khối lượng khoáng sản khổng lồ. Tuy nhiên, quy hoạch chưa đồng bộ, thiếu tầm nhìn, một số dự án chồng lấn dự án, dẫn đến trì trệ trong quá trình phát triển của tỉnh, một số nhà đầu tư không còn “mặn mà” có vùng đất này.



Bãi biển Đồi Dương, Phan Thiết đông nghịt du khách trong kỳ nghỉ lễ. Nguyễn Thanh/TTXVN

Vì sao vùng biển Kê Gà “dậm chân” ở chỗ

Vùng biển Kê Gà (xã Tân Thành, huyện Hàm Thuận Nam) được kỳ vọng sẽ là “Thủ đô resort” thứ hai của tỉnh Bình Thuận. Nhưng có dự án cảng Kê Gà đã biến vùng biển đang phát triển mạnh trở thành “thụt lùi” và “dậm chân” ở chỗ.

Trước năm 2007, chấp nhận kêu gọi của UBND tỉnh Bình Thuận về đầu tư du lịch, nhiều nhà đầu tư từ Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội… đã đến và đầu tư hàng trăm tỷ đồng vào xây một số khu resort nghỉ dưỡng cấp cao nằm ven biển Kê Gà. Khu vực này phát triển thành sôi động và chờ mong thành điểm đến quyến rũ khi có một số dự án đã đi vào làm việc như Thế giới Xanh và nhiều dự án khác đang trong GĐ thi công đã đi vào hoạt động như: Sao Mai, Thành Đạt, Đồi Phong Lan…

Tuy nhiên, đến năm 2007, chủ đầu tư một số dự án resort khu vực Kê Gà bỗng nhận được thông báo của UBND tỉnh Bình Thuận, yêu cầu họ dừng triển khai thi công dự án một số khu du lịch ở đấy để thu hồi đất thi công cảng Kê Gà. Tháng 4/2008, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bình Thuận thông báo chủ trương thi công cảng Kê Gà đến 12 chủ đầu tư khu du lịch và người dân đồng thời yêu cầu toàn bộ ngưng thi công, nhường đất cho dự án cảng biển có tầm quốc gia.

Để áp dụng thi công cảng, UBND tỉnh Bình Thuận nhiều lần mời một số chủ đầu tư lên làm việc để tính toán việc bồi thường, giải phóng mặt bằng cho 12 dự án nằm trong vùng phải dừng làm việc. Nhưng qua nhiều lần chuẩn bị bắt đầu làm cảng Kê Gà vẫn nằm trên giấy, không áp dụng như chờ mong ban đầu của chủ đầu tư.

Tháng 2/2013, cảm thấy dự án thi công cảng Kê Gà không hiệu quả, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu ngừng lại và giao một số bộ liên quan phối hợp có UBND tỉnh Bình Thuận giải quyết hậu quả thiệt hại cho nhà đầu tư du lịch. Một năm sau, Chính phủ có chọn lọc chính thức dừng hẳn, xóa bỏ quy hoạch cảng Kê Gà.

Từ 1 vùng biển được kỳ vọng là 1 trong một số điểm sáng du lịch của tỉnh, bỗng chốc trở thành hoang tàn. Do bị bỏ hoang quá lâu, vô vàn resort, nhà hàng liên quan đến dự án cảng Kê Gà càng ngày càng xuống cấp trầm trọng. Tổng thiệt hại lên đến hàng trăm tỷ đồng. Trong một số năm qua, cơ quan tính năng đã áp dụng kiểm kê thiệt hại của chủ đầu tư nhưng đến nay việc bồi thường vẫn còn nằm trên giấy.

Dự án chồng lấn dự án

Với một số con phố bờ biển dài, Bình Thuận có điều kiện phát triển du lịch và một số dự án kinh tế – xã hội khác. Tuy nhiên, bên dưới dải đất ven biển này được phân tách có trữ lượng và tài nguyên khoáng sản titan lớn nhất cả nước có 599 triệu tấn, chiếm 92% tổng trữ lượng quặng titan của cả nước. Và việc quy hoạch, cấp phép một số dự án này chồng lấn lấn một số dự án khác khiến Bình Thuận gặp gặp khó trong việc lôi kéo đầu tư phát triển.

Theo quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế biến titan đến năm 2020 được Chính phủ phê duyệt năm 2013, trên địa bàn tỉnh có 26 khu vực có tổng quy mô đưa vào quy hoạch titan là 19.527 ha. Tuy nhiên, trong 26 khu vực này có 18 khu vực chồng lấn có 46 dự án đầu tư phát triển kinh tế – xã hội khác đã được chấp thuận đầu tư trước đấy có tổng quy mô 3.394 ha.

Ngoài quy mô 19.527 ha thuộc Quy hoạch titan phân bố dọc ven biển thì giáp giới có một số khu vực này và một số khu vực ven biển khác là khu vực dự trữ khoáng sản quốc gia theo Quyết định số 645/QĐ-TTg ngày 06/5/2014 có quy mô 82.700 ha. Như vậy, tổng quy mô quy hoạch và dự trữ titan là 102.227 ha được phân bố từ một số dãy đồi cát ven biển đến Quốc lộ 1A của tỉnh Bình Thuận. Qua đấy, khu vực quy hoạch và dự trữ titan đã ảnh hưởng có đa số một số quy hoạch ngành và phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh.

Theo Điều 3 Quyết định số 645/QĐ-TTg ngày 06/5/2014 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt khu vực dự trữ khoáng sản quốc gia, UBND một số tỉnh, đô thị trực thuộc Trung ương có khu vực dự trữ khoáng sản chịu trách nhiệm quản lý, bảo vệ. Theo Công văn số 4.764/BTNMT-ĐCKS ngày 21/10/2016 của Bộ Tài nguyên và Môi trường thì việc chấp thuận một số dự án kinh tế – xã hội trong khu vực dự trữ khoáng sản phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ tham khảo, chọn lọc.

Thời gian qua trên địa bàn tỉnh, nhiều nhà đầu tư có đăng ký đầu tư một số dự án phát triển kinh tế – xã hội thích hợp có quy hoạch ngành và phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh, nhưng tỉnh chưa thể chấp thuận đầu tư phải chờ ý kiến của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Thủ tướng Chính phủ đối có một số dự án nằm trong vùng dự trữ titan. Từ năm 2014 đến nay, trong vùng dự trữ titan chỉ có 2 dự án điện mặt trời được Thủ tướng Chính phủ chấp nhận triển khai và 3 dự án điện gió được Bộ Tài nguyên và Môi trường chấp nhận nhưng phải chờ ý kiến của Thủ tướng Chính phủ.

Hiện nay một số dự án thuộc diện chồng lấn đều phải tạm dừng để chờ kết quả điều tra và quy hoạch khai thác titan của Trung ương. Do quy hoạch này đã khiến một số nhà đầu tư không còn “mặn mà” khi đến Bình Thuận. Không chỉ vậy, từ năm 2011 – 2016, đấyng góp ngân sách của một số công ty khai thác chế biến titan trên địa bàn chưa tới 1% tổng thu ngân sách của tỉnh.

Tìm hướng ra cho quy hoạch

Theo UBND tỉnh, giai đoạn này Bình Thuận có 57 dự án đã xin đăng ký đầu tư khảo sát có tổng quy mô 15.160 ha nằm trong khu vực dự trữ khoáng sản quốc gia được tỉnh thống nhất chủ trương chấp thuận, một số dự án này thích hợp có định hướng phát triển một số nguồn năng lượng tái tạo và năng lượng sạch và mục tiêu thi công Bình Thuận trở thành trọng điểm du lịch thể thao biển có tầm quốc gia.

Trong 57 dự án nêu trên, UBND tỉnh đã có 19 văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Công Thương tham khảo có ý kiến để tỉnh chấp thuận dự án. Đối có 37 dự án điện mặt trời thuộc 57 dự án trên, có 29 văn bản trình Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công thương phê duyệt bổ sung vào Quy hoạch phát triển điện lực tỉnh (trong đấy, có 6 dự án đã được Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương phê duyệt bổ sung quy hoạch điện, 5 dự án Bộ Công Thương đã tổ chức họp thẩm định).

Để thuận lợi cho việc kêu gọi đầu tư, UBND tỉnh Bình Thuận kiến nghị Trung ương điều chỉnh Quy hoạch titan theo hướng cắt giảm quy mô thăm dò, khai thác. UBND tỉnh Bình Thuận yêu cầu Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công Thương chủ trì phối hợp có một số bộ, ngành, địa phương liên quan sớm đã đi vào hoạt động việc điều chỉnh Quy hoạch titan, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong năm 2018.

Đồng thời, tiếp tục quan tâm, chỉ đạo một số bộ, ngành liên quan giải quyết một số kiến nghị của UBND tỉnh Bình Thuận về Quy hoạch titan, về công tác quản lý làm việc titan trên địa bàn tỉnh.

UBND tỉnh Bình Thuận cũng yêu cầu Bộ Công Thương phối hợp nghiêm ngặt có tỉnh Bình Thuận trong suốt quá trình lập, trình phê duyệt Quy hoạch titan để chắc chắn nội dung Quy hoạch titan thời gian tới thích hợp có điều kiện thực ở, ý kiến, nguyện vọng của nhân dân tỉnh Bình Thuận; có tính khả thi cao.

Rà soát tổng quy mô trữ lượng, công suất khai thác của một số mỏ đã cấp phép thăm dò, khai thác và thực trạng đầu tư nhà máy chế biến sâu để quy hoạch phân kỳ cấp phép thăm dò, khai thác hợp lý, chắc chắn tiêu chuẩn khai thác gắn có chế biến sâu. Trường hợp chưa đầu tư được nhà máy chế biến sâu titan thì kiến nghị cơ quan liên quan tạm dừng cấp phép thăm dò, khai thác.

Bên cạnh đấy, tỉnh Bình Thuận cũng yêu cầu Bộ Tài nguyên và Môi trường tiếp tục tạm dừng cấp mới giấy phép thăm dò quặng titan cho đến khi ban hành Quy hoạch titan điều chỉnh, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ ở Công văn số 11.408/VPCP-CN ngày 30/12/2016.

UBND tỉnh yêu cầu rà soát thật kỹ một số khu vực nào có trữ lượng, tài nguyên khoáng sản tương đối lớn, tập trung có khả năng sẽ đầu tư khai thác trong tương lai thì mới đưa vào dự trữ khoáng sản; một số khu vực còn lại yêu cầu đưa hẳn ra khỏi khu vực dự trữ titan để thuận lợi cho việc chấp thuận đầu tư một số dự án khác.

Trong thời gian rà soát, phân tách khu vực dự trữ khoáng sản quốc gia, trước mắt UBND tỉnh yêu cầu Thủ tướng Chính phủ chấp nhận cho tỉnh Bình Thuận chấp thuận một số dự án năng lượng sạch (điện gió, điện mặt trời), nông nghiệp công nghệ cao và một số dự án du lịch, dự án thi công công trình hạ tầng kỹ thuật dễ làm, thích hợp có quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội, quy hoạch phát triển năng lượng, quy hoạch nông nghiệp, quy hoạch du lịch… có điều kiện chủ đầu tư không được phép khai thác khoáng sản và phải chịu trách nhiệm bảo vệ khoáng sản dự trữ trong thời gian thực hiện dự án,… để phát triển kinh tế – xã hội ở địa phương thích hợp có kết luận của Thủ tướng Chính phủ ở Thông báo số 218/TB-VPCP ngày 11/5/2017 của Văn phòng Chính phủ, Ban Kinh tế Trung ương ở Công văn số 1888-CV/BKTTW ngày 03/10/2017 và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII, không phải báo cáo xin ý kiến Thủ tướng Chính phủ, Bộ, ngành từng dự án riêng.


Goldenpeninsula.com – Theo TTXVN

Các khách hàng đang xem chuyên mục Blog Goldenpeninsula.com

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án golden peninsula Xem Thêm