Phát triển đô thị ‘quên’ sông Sài Gòn

Các chuyên gia thành phố cho rằng từ năm 1975 đến nay, phát triển thành phố ở TP.HCM chưa gắn có phong cảnh sông Sài Gòn.

LTS: Theo điều chỉnh quy hoạch của TP.HCM, khu vực dọc sông Sài Gòn cần được khai thác hết tiềm năng. Vậy bề ngoài thành phố dọc dòng sông xinh đẹp này sẽ hình thành ra sao?

Bên bến tàu buýt một số con phố sông mới xây ở phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức, TP.HCM có 1 căn villa mặt một số con phố hướng ra sông Sài Gòn, phía trước có 1 khu vườn nhỏ có thảm cỏ xanh và cây kiểng rất đẹp. Kế bên căn villa này có 1 căn nhà lớn nhưng xây quay lưng về phía sông, chỗ giáp sông cỏ dại um tùm. Những hình ảnh tương phản như thế này chúng tôi không ngừng nghỉ bắt gặp khi ghi nhận hiện trạng thành phố dọc sông Sài Gòn giai đoạn này.

Chỗ hướng ra sông, chỗ thì “ngoảnh mặt”

Chủ căn villa có mặt một số con phố có khu vườn đẹp hướng ra sông Sài Gòn cho biết anh mua căn nhà gần hai năm. Khi đây, mặt giáp sông có miếng đất bỏ không, cây cỏ um tùm. “Miếng đất này thuộc hành lang an toàn sông nên không được thi công công trình, tôi chỉ cải tạo lại để trồng thảm cỏ và cây kiểng cho đẹp” – chủ căn villa chia sẻ và cho biết hằng ngày có rất nhiều khách đi tàu buýt một số con phố sông sang khu vườn dạo chơi, chụp ảnh. “Nó giống như không gian công cộng vậy. Thỉnh thoảng nếu thấy ai thiếu ý thức giẫm đạp lên cỏ hoặc ngắt cây tôi mới nhắc nhở” – anh bày tỏ thêm.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có điều kiện để cải tạo phong cảnh ở mặt một số con phố sông Sài Gòn như chủ căn villa trên. “Tôi mua căn nhà này thì hiện trạng đã bởi thế rồi. Miếng đất giáp sông là hành lang an toàn, không được thi công nhưng cũng có thể cải tạo làm phong cảnh nếu điều kiện kinh tế cho phép vì có một số chỗ dễ sạt lở thì làm rất tốn kém…” – chủ sở hửu căn nhà xây quay lưng ra sông phân trần.

Ông Trần Minh Tú, Chủ tịch UBND phường Hiệp Bình Chánh, địa phương có đa số qui mô nằm dọc sông Sài Gòn, cho biết theo quy định hành lang an toàn bờ sông không được phép thi công nhà ở, chỉ có thể cho phép làm phong cảnh dạng dễ làm, không vi phạm một số quy định về bảo vệ an toàn bờ sông. Về hiện trạng nhà dân, căn xây hướng ra sông, căn thì quay lưng lại, ông Tú giải đáp: “Do dọc sông nhiều đoạn chưa có đê kè, một số con phố giao thông nên hướng nhà xây tùy thuộc vào địa điểm của từng khu đất. Với một số khu đất lớn, phần giáp giới bờ sông thông thoáng thường người dân xây nhà hướng ra sông. Còn một số khu đất nhỏ, phía giáp sông cây cỏ nhiều nên người dân phải chọn xây nhà hướng mặt một số con phố ra một số con phố phố”.



Bộ mặt thành phố ven sông Sài Gòn ngổn ngang, lộn xộn, chưa kết nối phong cảnh có dòng sông xinh đẹp này. Ảnh: TRUNG THANH



Đường đi ven sông Sài Gòn ở phường An Phú Đông, quận 12 bị đứt đoạn bởi 1 căn nhà sát sông. Ảnh: TRUNG THANH

Nhà nằm chắn ngang

Đi ghe xuôi dòng Sài Gòn từ thượng lưu (huyện Củ Chi) về hạ nguồn (huyện Nhà Bè) tiện lợi cảm thấy giai đoạn này một số khu nhà ven sông Sài Gòn tập trung nhiều ở một số quận 2, Bình Thạnh, Thủ Đức. Tuy nhiên, nếu trừ khu thành phố mới Thủ Thiêm và một số dãy nhà đẳng cấp xây dọc sông đoạn từ cầu Thủ Thiêm đến cầu Sài Gòn (thuộc quận Bình Thạnh), còn lại hầu như chưa có khu vực nào hình thành thành phố ven sông rõ rệt, hiện trạng thi công khá lộn xộn.

Chúng tôi thử đi một số con phố bộ để quan sát phong cảnh dọc sông Sài Gòn từ hạ nguồn đến thượng lưu nhưng không thực hiện được vì có rất nhiều đoạn không có lối đi. Nơi thuận lợi nhất để quan sát dòng sông Sài Gòn từ một số con phố bộ là tuyến đê bao bờ hữu sông Sài Gòn (chạy qua địa bàn quận 12, huyện Hóc Môn, Củ Chi). Tuy nhiên, tuyến đê bao kết hợp có giao thông này nhiều đoạn cũng bị chia cắt, đứt đoạn.

Cụ thể, sau khi đi được nhiều kilomet dọc bờ sông Sài Gòn từ địa bàn phường Thạnh Lộc sang phường An Phú Đông (quận 12) thì chúng tôi phải dừng lại vì 1 căn nhà nằm chắn ngang một số con phố, nhìn quanh không thấy lối đi khác. Kế bên căn nhà này có 1 khu đất trống đang san lấp để thi công. “Nghe nói khu đất đang san lấp này sẽ được phân lô phân phối để xây nhà ở. Khu này có mặt một số con phố nhìn ra sông rất đẹp nhưng tiếc là kế bên lại có căn nhà nằm chắn ngang lối đi nên cũng làm giảm giá trị” – 1 người đàn ông đang đi lùng mua đất bày tỏ.

Một cán bộ từng công tác ở dự án đê bao bờ hữu sông Sài Gòn cho biết căn nhà trên có trước khi dự án này thực hiện. Do không thỏa thuận được phương án bồi thường giải phóng mặt bằng nên căn nhà chưa được giải tỏa, khiến cho tuyến đê bao bờ hữu sông Sài Gòn cũng bị ngắt quãng 1 đoạn.

Theo ghi nhận của chúng tôi, do công tác giải phóng mặt bằng không triệt để nên hiện ngay trên tuyến đê bao bờ hữu sông Sài Gòn nhiều đoạn, một số con phố phải chạy cắt ngang qua đất của dân, bị che mất hướng nhìn ra sông Sài Gòn.

Chậm quy hoạch dọc sông

Một lãnh đạo Sở QH-KT TP.HCM cho biết trong định hướng điều chỉnh quy hoạch chung của TP.HCM đến năm 2030 có tập trung phát triển 1 số khu vực đặc biệt như khu vực dọc sông Sài Gòn. “Sông Sài Gòn là dòng sông thành phố có địa điểm và giá trị đặc biệt có TP.HCM nên cần có định hướng quy hoạch tổng thể khu vực dọc sông từ thượng nguồn đến hạ lưu, khai thác tối đa tiềm năng về sinh thái, phong cảnh, du lịch và giao thông” – vị này nói thêm.

Sông Sài Gòn rất đẹp nhưng từ sau 1975 đến nay, việc phát triển thành phố ở TP.HCM chưa gắn có dòng sông này. Song khi quy hoạch cần phải cân nhắc một số nhân tố bảo vệ dòng sông, không để phong cảnh môi trường xung quanh bị phá vỡ.

Kiến trúc sư NGÔ VIẾT NAM SƠN

Goldenpeninsula.com – Theo PLO

Các quý khách đang xem chuyên mục Blog Goldenpeninsula.com

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án golden peninsula Xem Thêm