Nhà tái định cư: Con số giật mình!

Dự báo sai nhu cầu và không nắm bắt nguyện vọng của người dân dẫn đến vô vàn khu tái an cư ở TP HCM rơi vào cảnh hoang phế

Kiểm toán Nhà nước vừa ra mắt “Báo cáo kiểm toán làm việc đầu tư thi công, mua nhà, đất phục vụ tái an cư (TĐC) và công tác quản lý, bố trí quỹ nhà, đất TĐC GĐ 2016-2020 của TP HCM”. Báo cáo kiểm toán dẫn số liệu của Sở Xây dựng TP HCM cho thấy tổng số quỹ nhà, đất đã đã đi vào hoạt động phục vụ cho công tác TĐC, tính đến ngày 31-3-2017 là 39.991 căn nhà, nền đất (25.506 căn nhà và 14.485 nền đất). Các quận – huyện đã bố trí TĐC được 26.625 căn nhà, nền đất; chưa bố trí được 14.366 căn nhà, nền đất. Như vậy, số lượng quỹ nhà, đất còn tồn đọng tương đương 56,06% số lượng đã bố trí TĐC từ năm 2004 đến nay.

Lãng phí ngân sách

Báo cáo chỉ rõ ở khu thành phố mới (KĐTM) Thủ Thiêm đã đầu tư thi công 12.500 căn hộ cao tầng phục vụ TĐC chưa thích hợp nhu cầu thực ở. Đến cuối năm 2016, TP HCM mới chỉ mua lại 6.714 căn hộ cao tầng đã đã đi vào hoạt động đưa vào bố trí TĐC trên tổng số 12.500 căn hộ cao tầng. Tính đến cuối tháng 8-2017, chỉ mới bố trí TĐC được 1.759 căn hộ cao tầng. Cụ thể, đối có 3 dự án thi công chung cư thuộc khu TĐC 38,4 ha (phường Bình Khánh, quận 2), đến thời điểm kiểm toán, chỉ có dự án 1.080 căn được bàn giao cho Ban Quản lý đầu tư thi công KĐTM Thủ Thiêm và Công ty TNHH MTV Dịch vụ công ích quận 2 để đưa vào sử dụng; 2 dự án còn tồn đọng hơn 3.700 căn hộ cao tầng.



3.790 căn hộ cao tầng tái an cư đã đi vào hoạt động nhưng không còn nhu cầu sử dụng ở phường Bình Khánh, quận 2, TP HCM sẽ được chuyển sang nhà ở thương mại Ảnh: TẤN THẠNH

Dự án chung cư 3A (phường Hiệp Phú) được UBND quận 9 ký hợp đồng mua 60 căn hộ cao tầng hoàn chỉnh từ năm 2005 có tổng giá trị 66,8 tỉ đồng nhưng đến nay chỉ mới bố trí được 10 căn. Tương tự, ở khu TĐC Vĩnh Lộc B (huyện Bình Chánh) đến cuối tháng 11-2017, dự án mới chỉ bố trí được 479/1.939 căn hộ cao tầng. Ở khu TĐC này, do quá ít người vào ở nên nhiều căn hộ cao tầng ở đấy đã xuống cấp, 1 vài con phố nội bộ hư hỏng, gây phát sinh kinh phí sửa chữa, bảo trì. Việc tồn đọng nhiều căn hộ cao tầng cũng khiến 1 vài hạng mục trung tâm mua sắm, trung tâm y tế, trường học (dù đã đã đi vào hoạt động) không làm việc được, gây lãng phí ngân sách; 1 vài công trình xuống cấp nhanh trong khi ngân sách vẫn phải chi cho việc quản lý, hoạt động.

Ở 3 dự án trên, cơ quan kiểm toán cũng chỉ rõ nhiều tồn ở, hạn chế trong công tác quản lý. Cụ thể, công tác quản lý, điều hành chưa phát hiện hết 1 vài sai sót về khối lượng, đơn giá trong hồ sơ thanh quyết toán; việc nghiệm thu, bàn giao, thanh lý hợp đồng thẩm định giá không bảo đảm quy định…

“Họ đâu tính tới nguyện vọng của tôi”

Đó là chia sẻ của bà Trần Thị Hiền; 58 tuổi; trước kia có 1 căn nhà ở gần khu vực chợ Nancy, quận 1. Từ trước đến giờ, bà Hiền chuyên nghề phân phối rau, còn chồng làm bảo vệ cho đơn vị nhà nước ở phường Nguyễn Thái Bình, quận 1. “Hai vợ chồng tôi “bám” vào quận 1 sống đã đành, đằng này 2 đứa con cũng đang làm ở quận Bình Thạnh thì sao chúng tôi có thể “chạy” về khu TĐC Vĩnh Lộc B được” – bà Hiền bức xúc.

Vậy sao khi nhà nước ứng dụng giải tỏa và tổ chức TĐC, bà không phản ứng hay trình bày nguyện vọng? “Thời đây, chúng tôi góp ý và đề đạt nguyện vọng nhiều lắm nhưng đâu có ăn thua gì” – bà Hiền nói.

Khu tái an cư Vĩnh Lộc B, huyện Bình Chánh, TP HCM Ảnh: SỸ ĐÔNG

Ngoài chuyện “ngược 1 vài con phố” mưu sinh, theo bà Hiền, thêm 1 nguyên do nữa khiến bà quyết không nhận căn hộ cao tầng TĐC ở Vĩnh Lộc B là do nó chỉ rộng 40 m2, trong khi gia đình bà có tổng cộng 7 nhân khẩu. “Tôi quyết không nhận và khiếu nại tới cộng vì họ không hề quan tâm đến nguyện vọng cũng như nhu cầu thực ở của các gia đình bị giải tỏa, di dời” – bà Hiền khẳng định.

Vì “chống đối” mà hiện gia đình bà Hiền phải thuê nhà ở. Tuy nhiên, bà Hiền cho hay chẳng thà thuê nhà còn hơn là chui vào căn hộ cao tầng vừa xa vừa chật và quan trọng là chẳng thể tìm được kế sinh nhai ở khu vực gần khu TĐC.

Theo nghiên cứu của phóng viên, có đến hàng chục trường hợp tương tự bà Hiền đang “đọ sức” khi bị đưa về khu TĐC Vĩnh Lộc B.

Lãnh đạo Sở Xây dựng nói gì?

Ngày 12-3, thảo luận có phóng viên Báo Người Lao Động về hiện trạng nhà TĐC, 1 lãnh đạo Sở Xây dựng TP HCM nhìn nhận TP đã tiên đoán sai nhu cầu, không nắm bắt được nguyện vọng của người TĐC dẫn đến việc lãng phí hàng ngàn tỉ đồng.

Tuy nhiên, vị này lại lập luận rằng GĐ 2004, TP HCM chủ trương cho thi công 30.000 căn nhà TĐC, trong đây quy định là nhà TĐC giá thấp, số tiền bồi thường cũng khá thấp. “Người bị ảnh hưởng phải chọn 1 trong 2. Nếu nhận nhà thì có chỗ ở ngay, còn cầm vài trăm triệu đồng chẳng thể mua được lô đất nào hết. Vì vậy, vô vàn người chấp nhận nhận nhà” – vị lãnh đạo Sở Xây dựng đánh giá và cho rằng chủ trương của UBND TP HCM khi đây là muốn đưa hết các người bị ảnh hưởng bởi 1 vài công trình giải tỏa về lại 1 khu thành phố mới nằm ở Vĩnh Lộc B. Tuy nhiên, đâu ai ngờ người dân chấp nhận rồi không chịu đến ở (!?).

Còn đối có khu TĐC Bình Khánh (quận 2), vị lãnh đạo Sở Xây dựng cho rằng lỗi ở việc nhiều sở, ngành và quận chưa nắm bắt được nhu cầu thực sự của người dân, từ đây đầu tư lãng phí. “Khi giải tỏa ở khu vực Thủ Thiêm để làm dự án, có hộ muốn lấy tiền, có hộ muốn đi nơi khác làm ăn chứ không phải 100% muốn về khu TĐC. Do không hiểu được quyền và nhu cầu của người dân mà chúng ta đã làm ồ ạt, theo số lượng ấn định sẵn” – vị này nói.

Cũng theo vị lãnh đạo trên, hiện UBND TP HCM đã giao 1 vài quận – huyện thực hiện TĐC phải khảo sát trước, nắm bắt nhu cầu, nguyện vọng của người dân 1 1 vàih thấu đáo. Trong đây, đề nghị danh tiếng là phải TĐC ở chỗ hoặc gần chỗ bị giải tỏa nhất. “Chẳng thế mà trong kế hoạch di dời 20.000 căn nhà trên và ven kênh rạch được UBND TP nhấn mạnh nhân tố TĐC thích hợp thực tiễn người dân” – vị lãnh đạo Sở Xây dựng TP nêu.

Trả lời câu hỏi biện pháp làm sao để khắc phục hiện trạng lãng phí vừa bị kiểm toán chỉ rõ? Vị lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết đối có 3.790 căn hộ cao tầng đã đi vào hoạt động nhưng không còn nhu cầu sử dụng ở phường Bình Khánh, quận 2, TP đã xin ý kiến Thủ tướng Chính phủ chuyển từ phục vụ TĐC sang nhà ở thương mại và được chấp thuận. Đối có dự án khu TĐC Vĩnh Lộc B, TP HCM đang chủ trương cho phân phối đấu giá 1.000 căn hộ cao tầng thừa, số còn lại sẽ dùng dự phòng cho trường hợp thiên tai.

“Việc nhiều người nói hoán đổi nhà TĐC thành nhà ở thương mại nhằm mục đích trục lợi là ý kiến cá nhân, không có cơ sở. Mục đích ở đấy là để tạo lại nguồn thu giá trị cao cho TP mà thôi” – vị lãnh đạo Sở Xây dựng khẳng định.

Kiến nghị xử lý 238 tỉ đồng

Kiểm toán Nhà nước kiến nghị UBND TP HCM chỉ đạo Ban Quản lý dự án đầu tư thi công KĐTM Thủ Thiêm đề nghị 1 vài chủ đầu tư điều chỉnh báo cáo quyết toán vốn đầu tư theo kết luận này. Đồng thời, chỉ đạo 1 vài đơn vị được kiểm toán thực hiện kiến nghị về xử lý tài chính có tổng số tiền hơn 238 tỉ đồng.

Ngoài ra, đề nghị Sở Xây dựng, Ban Quản lý dự án đầu tư thi công KĐTM Thủ Thiêm và 1 vài sở, ngành liên quan chấn chỉnh, rút bí kíp về 1 vài tồn ở, sai sót.

Nên làm nhà ở xã hội

Theo kiến trúc sư Trần Vĩnh Nam, chuyên gia quy hoạch, khu TĐC mới Thủ Thiêm được cho là đất vàng. Việc ứng dụng chuyển đổi thành nhà ở thương mại nhằm tăng thêm giá trị tiền để bù vào khoản lãng phí là hợp lý.

Tuy nhiên, đối có khu TĐC Vĩnh Lộc B, 1 vàih hay nhất là nên chuyển thành nhà ở xã hội để tạo điều kiện cho người lương thấp, người trẻ về đấy sinh sống. Qua đây, tạo ra khu thành phố vùng ven sinh động hơn. “Hơn nữa, đất ở Vĩnh Lộc còn trống nên chúng ta hoàn toàn có thể cho chủ đầu tư nâng cấp diện tích theo quy định dự án nhà ở xã hội” – ông Nam kiến nghị.

Goldenpeninsula.com – Theo NLĐ

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án golden peninsula Xem Thêm