Ngưng dùng quỹ đất thanh toán dự án BT

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhận định việc ứng dụng hình thức đầu tư BT giai đoạn này khiến cho thành phố phát triển méo mó, tạo ra xung đột lớn giữa người dân và chủ đầu tư trong thu hồi đất

Bộ Tài chính vừa có công văn yêu cầu UBND TP Hà Nội rà soát việc chấp thuận chủ trương sử dụng tài sản công (quỹ đất) để chi trả cho nhà đầu tư thực hiện dự án theo hình thức xây dựng – chuyển giao (BT).

Ngổn ngang dự án

Theo Bộ Tài chính, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công từ ngày 1-1-2018, không ứng dụng Quyết định số 23/2015 của Thủ tướng quy định cơ chế nhà nước chi trả bằng quỹ đất cho nhà đầu tư khi thực hiện dự án đầu tư xây dựng theo hình thức BT.

Từ năm 2017, Bộ Tài chính cũng đã trình Chính phủ dự thảo Nghị định về sử dụng tài sản công để chi trả cho nhà đầu tư khi thực hiện dự án BT nhưng đến nay nghị định đấy chưa được ban hành. Để xử lý 1 số vấn đề chuyển tiếp trong thời gian 1 số văn bản quy định chi tiết chưa được ký ban hành, Bộ Tài chính đã có yêu cầu Chính phủ tạm dừng việc tham khảo, chọn lọc sử dụng tài sản công để chi trả cho nhà đầu tư kể từ ngày 1-1-2018 cho đến khi nghị định trên có hiệu lực thi hành.

Dự án BT các con phố bao quanh Khu Tưởng niệm Chu Văn An từng bị kết luận “đội vốn”

Theo ghi nhận của phóng viên, 1 số dự án BT ở Hà Nội đang xây dựng rất ì ạch. Trong khi đấy, quỹ đất đối ứng TP giao cho 1 số chủ đầu tư thì đã được xây dựng 1 số dự án BĐS. Điển hình như dự án các con phố bao quanh Khu Tưởng niệm Chu Văn An, có tuyến các con phố chính dài 2,5 km và 1 tuyến các con phố phụ dài hơn 1,1 km được UBND TP Hà Nội phê duyệt vào năm 2011, giao Công ty CP Bitexco làm chủ đầu tư theo hình thức BT. Trong khi công trình còn ngổn ngang chưa hẹn ngày về đích thì Bitexco đã sử dụng quỹ đất được giao rầm rộ xây dựng villa liền kề phân phối ra phân khúc. Kiểm toán Nhà nước cũng đã kết luận nhà đầu tư xác định tổng vốn đầu tư trong phương án tài chính chưa hợp lý, 1 số kinh phí lập cao so có thực ở và quy định… có tổng mức đầu tư tạm tính không có căn cứ dao động 36,7 tỉ đồng.

Hàng loạt mặt hạn chế, sai phạm trong quá trình thực hiện 1 số dự án BT ở Hà Nội đã từng được Thanh tra Chính phủ chỉ rõ. Tại thời điểm thanh tra, trong số 15 dự án BT nhưng chỉ có 1 dự án được thực hiện theo hình thức đấu thầu, 14 dự án còn lại là chỉ định thầu. Do sai phạm trong quá trình thẩm định năng lực nhà đầu tư nên đa số 1 số dự án đều phát triển chậm độ do năng lực tài chính hoặc bố trí vốn chủ có cho dự án, không bảo đảm công đoạn giải ngân như cam đoan…

Phát triển méo mó

Một số chuyên gia kinh tế cho rằng cơ chế chi trả bằng quỹ đất không qua đấu thầu khiến nhà đầu tư có nhiều thời cơ khai thác tối đa lợi nhuận từ nhiều phía, trong khi đã đi vào hoạt động nguy cơ thất thoát ngân sách nhà nước.

TS kinh tế Nguyễn Minh Phong chỉ ra kẽ hở lớn nhất giai đoạn này là đa số dự án BT đều chỉ định thầu, chủ đầu tư được giành quyền chủ động từ xác định tổng mức đầu tư, thực hiện và quyết toán dự án. Bên cạnh đấy, việc giám sát chất lượng công trình BT khá lỏng lẻo, thường khoán trắng cho nhà đầu tư, công ty chịu trách nhiệm. Cơ quan quản lý nhà nước chỉ giám sát việc tuân thủ 1 số nghĩa vụ của nhà đầu tư, công ty theo hợp đồng.

Từ thực ở thực hiện 1 số dự án BT, ông Phong cho biết quỹ đất đối ứng và giá trị tiền sử dụng đất chỉ được xác định sau khi dự án BT đã đi vào hoạt động và bàn giao. Tuy nhiên giai đoạn này, tiền sử dụng đất đã được tạm tính ngay ở thời điểm ký hợp đồng để tạo điều kiện cho nhà đầu tư trong dự án BT thực hiện song song cả hai dự án BT và dự án đối ứng. “Việc thẩm định giá đất và xác định tiền sử dụng đất của chủ dự án BT phải nộp không quy về cộng thời điểm khiến giá trị quyết toán dự án BT khó chính xác và nhà nước đã bị thất thoát nguồn lực không nhỏ về đất đai” – ông Phong nói.

Về vấn đề này, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ mới đấy cũng nhận định việc ứng dụng hình thức đầu tư BT giai đoạn này khiến cho thành phố phát triển méo mó, tạo ra xung đột lớn giữa người dân và chủ đầu tư trong thu hồi đất. Theo Phó Thủ tướng, thành phố Việt Nam chưa gắn có phát triển công nghiệp mà chỉ theo quy hoạch dân cư.

TS Phạm Sỹ Liêm, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, phân tách lỗ hổng trong 1 số dự án BT giai đoạn này là thiếu công khai, minh bạch và cơ sở định giá đất lấy hạ tầng cũng chưa rõ ràng. Việc chọn lọc nhà đầu tư không tranh giành, đa số là chỉ định thầu nên dư luận hoài nghi về lợi ích nhóm hoàn toàn có cơ sở.

Hà Nội tiếp tục chỉ định thầu 5 dự án BT

Mới đấy, UBND TP Hà Nội tiếp tục chỉ định thầu 5 dự án BT, chi trả bằng quỹ đất cho 1 số nhà đầu tư. Giải thích về việc chỉ định thầu trong khi Nghị định 63 về đầu tư theo hình thức đối tác công – tư có hiệu lực từ tháng 6-2018 lại không cho phép chỉ định thầu đối có 1 số dự án BT, Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội Vũ Duy Tuấn cho biết 1 số dự án đã được triển khai trong 1 quá trình dài và khẳng định TP thực hiện đúng theo quy định ở thời điểm đấy.

Goldenpeninsula.com – Theo NLĐ

Các quý khách đang xem chuyên mục Blog Goldenpeninsula.com

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án golden peninsula Xem Thêm