Kiểm toán quản lý sử dụng đất đai tại 7 tỉnh, thành phố: Lộ nhiều sai sót

Kiểm toán nhà nước đã có báo cáo về việc kiểm toán việc quản lý, sử dụng đất dự án khu thành thị GĐ 2013-2017 ở 7 tỉnh, đô thị. Kết quả cho thấy, công tác quản lý, sử dụng đất còn nhiều sai sót, hạn chế và bất cập.

Mới đấy, Kiểm toán nhà nước (KTNN) đã có báo cáo về việc kiểm toán việc quản lý, sử dụng đất dự án khu thành thị GĐ 2013-2017 ở 7 tỉnh, đô thị (Hà Nội, Bình Dương, Đồng Nai, Lào Cai, Thành phố Hồ Chí Minh, thị xã Cam Ranh (tỉnh Khánh Hoà), đô thị Sầm Sơn (tỉnh Thanh Hoá) và chọn mẫu đối chiếu ở 30 địa phương. Kết quả cho thấy, công tác quản lý, sử dụng đất còn nhiều sai sót, hạn chế và bất cập.

Quy hoạch chưa sát, những đô thị tự gây sức ép về thành thị

Việc Thứ nhất mà kiểm toán chỉ ra, đây là việc phê duyệt quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất còn chưa sát có nhu cầu, tình hình sử dụng đất thực ở; chất lượng lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch chi tiết còn yếu kém nên quá trình triển khai thực hiện dự án phải điều chỉnh nhiều lần do trùng lắp quy hoạch có những dự án khác hoặc không thích hợp có quy hoạch chung; quy hoạch giao thông và quy hoạch thi công thành thị, quy hoạch chi tiết dự án phát triển nhà ở còn thiếu đồng bộ; 1 số chỉ tiêu quy hoạch thi công chưa chắc chắn theo quy chuẩn thi công Việt Nam và những quy định hiện hành, như tổng diện tích đất bố trí thi công trường học, trường mầm non, y tế không đủ nhu cầu ở chỗ; bố trí đất làm bãi đỗ xe, cây xanh thiếu so có quy định; khoảng nhữngh giữa những dãy nhà cao tầng chưa chắc chắn mức tối thiểu theo quy chuẩn.


Quy hoạch chưa sát, nhiều đô thị tự gây sức ép về thành thị. Ảnh: minh họa.

Đây là nhân tố căn bản gây sức ép lớn tới hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, độc đáo là giao thông thành thị, y tế, giáo dục làm ảnh hưởng đến chất lượng sống của cùng đồng dân cư.

Kiểm toán nhà nước cũng làm rõ 1 số địa phương không thực hiện chọn lọc chủ đầu tư theo hình thức đấu thầu dự án, hoặc đấu giá quyền sử dụng đất mà ban hành văn bản công nhận chủ đầu tư theo hình thức chỉ định, vi phạm Luật đấu thầu và những quy định hiện hành; cho chuyển mục đích sử dụng đất từ thương mại dịch vụ sang đất ở thành thị nhưng không chắc chắn thủ tục và cơ sở pháp lý; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thương mại dịch vụ có thời hạn sử dụng đất là lâu dài; cho phép điều chỉnh mục đích sử dụng đất rừng phòng hộ không đúng thẩm quyền…

Kiến nghị xử lý hơn 8.300 tỷ đồng

Đáng chú tâm hơn cả, là việc xác định giá đất. Bởi nhiều địa phương giao đất thực hiện dự án chủ yếu theo hình thức chỉ định nhà đầu tư, không thông qua đấu giá tiền sử dụng đất nên không xác đinh được giá phân khúc; giá đất xác định theo những biện pháp do những địa phương chọn lọc thường thấp hơn giá phân khúc dẫn đến thất thoát ngân sách nhà nước. Ngoài ra, qua kết quả kiểm toán cho thấy, những biện pháp xác định giá đất theo giải đáp ở những Thông tư, Nghị định giai đoạn này còn nhiều bất cập, không rõ ràng.

Cụ thể, việc xác định giá đất của nhiều dự án còn kéo dài, chưa chắc chắn thời gian những bước theo quy trình, làm chậm thu nộp vào ngân sách nhà nước. Nếu tính toán như phạt chậm nộp thì số tiền phạt chậm nộp do chậm xác định giá đất, chậm phát hành thông báo thu tiền sử dụng đất thì số tiền phạt là 1.074 tỷ đồng (những dự án ở đô thị Hà Nội và tỉnh Bình Dương).

Ngoài ra, còn có 36/63 dự án được kiểm toán có tình trạng phê duyệt giá đất chậm, kéo dài từ 12-87 tháng kể từ thời điểm có chọn lọc giao đất nhưng không có đủ tài liệu để xác định tiền chậm nộp như trên, do địa phương chưa ban hành quy định cụ thể về thời gian để thực hiện công tác xác định giá đất.

Trường hợp dự án đầu tư phát triển nhà đất kéo dài trong nhiều năm, nhiều GĐ thì ước tính những khoản doanh thu, giá thành thực hiện theo từng năm và phải chiết khấu về giá trị giai đoạn này ở thời điểm định giá đất.

Thế nhưng, thực ở ở toàn bộ những dự án đất khu thành thị được kiểm toán trên địa bàn đô thị Hà Nội đều không thực hiện việc chiết khấu về giá trị giai đoạn này ở thời điểm định giá đất của doanh thu phát triển đối có khu nhà chung cư, khu nhà ở thấp tầng để xác định tiền sử dụng đất phải nộp.

Cũng ở Hà Nội, để xác định giá thành phát triển của những dự án theo suất đầu tư, đô thị đã ban hành 1 hệ số giá thành thi công tầng hầm riêng để tiến hành sau khi xin ý kiến Bộ Xây dựng. Tuy nhiên, qua kiểm toán cho thấy, bảng hệ số này chưa thích hợp có qui định chung là số tầng nhà càng lớn thì hệ số phân bổ giá thành thi công tầng hầm phải càng nhỏ. Dẫn đến việc tính giá thành thi công tầng hầm của 1 số khu thành thị là chưa thích hợp, tiềm ẩn nguy cơ thất thu cho ngân sách nhà nước.

Thậm chí, Bộ Xây dựng giai đoạn này mới ban hành suất đầu tư cho nhà chung cư chỉ có đến 30 tầng, nhà hỗn hợp chỉ đến 25 tầng…Trong khi thực ở giai đoạn này, đô thị Hồ Chí Minh, Hà Nội lại có rất nhiều khu thành thị thi công những toà nhà hỗn hợp trên 30 tầng và nhà chung cư trên 30 tầng…

Kiểm toán nhà nước đã kiến nghị xử lý tài chính 8.323 tỷ đồng, trong đây tăng thu ngân sách nhà nước của những dự án được kiểm toán là 3.978 tỷ đồng; kiến nghị những địa phương tham khảo xử lý hoặc xác định lại tiền sử dụng đất, tiền thuê đất tăng thêm mà kiểm toán nhà nước tạm xác định là 4.337 tỷ đồng.

Ngoài ra, Kiểm toán Nhà nước còn kiến nghị Chính phủ nghiên cứu kỹ sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế Nghị định 45/2014/NĐ-CP quy định về thu tiền sử dụng đất; giải quyết những vướng mắc trong lĩnh vực đất đai, thuế Giá trị tăng lên mua bán nhà đất, quy hoạch, đất ở không hình thành đơn vị qua kết quả kiểm toán.

Kiểm toán Nhà nước cũng yêu cầu Bộ Tài nguyên và Môi trường nghiên cứu kỹ để giải đáp tiến hành 1 biện pháp xác định giá đất tối ưu nhằm tránh mỗi địa phương, đơn vị tiến hành tùy tiện những biện pháp khác nhau gây thất thu ngân sách.


Goldenpeninsula.com – Theo CAND

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án golden peninsula Xem Thêm