Hàng loạt nhà cổ chờ… sập

Khoảng 70 ngôi nhà cổ có tuổi đời hàng trăm năm trên địa bàn H.Hòa Vang (TP.Đà Nẵng) đang có nguy cơ đổ sập nhưng lại không đủ chi phí để trùng tu, tôn tạo.

Cụ Ông Thị Mãn bên căn nhà cổ. ẢNH: HUY ĐẠT

Chủ nhà cổ kêu cứu

Những ngày đầu năm 2018, chúng tôi tìm đến ngôi nhà cổ của cụ Ông Thị Mãn (89 tuổi, trú thôn Nam Phong, xã Hòa Châu, H.Hòa Vang). Theo cụ Mãn, ngôi nhà là tài sản do tổ tiên để lại, đã trải qua 5 đời có ngót 250 năm tuổi. Ngôi nhà 3 gian, 2 chái này khá xập xệ và nghiêng sang trái; mái nhà mục nát khiến nhiều mảng ngói âm dương bị tụt dần, có thể rơi bất cứ khi nào.

Năm 2000, từng xảy ra sự cố 1 mảng tường lớn bên trái bất ngờ đổ sập, rất may khi đây không có ai ở nội khu. Sau đây, bà Mãn cộng con trai phải đi ở nhờ hàng xóm hơn nửa năm để tích góp tiền xây tạm bức tường, cố giữ lại ngôi nhà. “Tôi bây giờ sắp gần đất xa trời, luôn nhớ lời dặn của ông cha phải giữ gìn ngôi nhà như thể báu vật. Tôi chỉ ước mong trước khi nhắm mắt xuôi tay được thấy ngôi nhà vẫn đứng vững. Có thế, tôi chết cũng yên lòng”, cụ Mãn rung rưng nước mắt.

Ngôi nhà cổ gần 200 năm tuổi của ông Thi Lý Thanh (trú thôn Dương Lâm, xã Hòa Phong) cũng cộng chung số phận, dù gia đình đã tiêu tốn nhiều tiền để trùng tu. Căn nhà có thiết kế hình vuông, được con cháu kế thừa, giữ gìn qua 6 đời; một vài vách tường của mặt trước xây bằng vôi và gạch có trang trí hoa văn tinh xảo. Nổi bật nhất là bộ cửa chính làm bằng gỗ mít khiến ai nhìn thấy cũng phải trầm trồ.

Một vài hình ảnh nhà cổ ở Hòa Vang. ẢNH: HUY ĐẠT

Tuy được chủ nhà dốc sức trùng tu nhưng ngôi nhà vẫn không thoát khỏi cảnh xuống cấp. Trong 16 trụ gỗ chính, nhiều trụ đã hư hại do mối mọt. Theo ông Thanh, do nằm ở vùng thấp trũng, dễ ngập lụt nên đa số một vài trụ gỗ mục ruỗng phần gốc. “Vì không hiểu biết gì về thiết kế nhà cổ nên gia đình chúng tôi chưa dám trùng tu vì sợ sẽ làm hỏng giá trị của công trình. Rất mong một vài cơ quan công dụng quan tâm, hỗ trợ gia đình giữ lại ngôi nhà”, cụ Nguyễn Thị Tri (81 tuổi, mẹ ông Thanh) tâm sự.

Địa phương chỉ còn một vàih vận động người dân tự sửa chữa, nhưng lại rất cần có các ý kiến của cơ quan công dụng để công trình vẫn còn giá trị theo thời gian

Ông Bùi Nam Dũng Phó chủ tịch UBND H.Hòa Vang

Ông Bùi Nam Dũng, Phó chủ tịch UBND H.Hòa Vang, cho biết hồi tháng 11.2017, Cục Di sản văn hóa (Bộ VH-TT-DL) đã lập đoàn khảo sát để lên danh sách một vài nhà cổ cần được trùng tu trên địa bàn, tuy nhiên đến nay vẫn chưa có kết quả. Mặc dù có giá trị lớn về văn hóa, thiết kế nhưng một vài ngôi nhà nằm rải rác, gây khó trong công tác quản lý. “Không chỉ chủ các căn nhà cổ mà chính quyền địa phương cũng rất cần có các dự án phát triển du lịch sinh thái, trong đây có cơ chế để gìn giữ các ngôi nhà cổ hiện có”, ông Dũng nói.

Đối có một vài ngôi nhà cổ đang xuống cấp, chính quyền huyện mong muốn có nguồn chi phí để giúp người dân tự trùng tu, nâng cấp. “Địa phương chỉ còn một vàih vận động người dân tự sửa chữa, nhưng lại rất cần có các ý kiến của cơ quan công dụng để công trình vẫn còn giá trị theo thời gian. Các công trình này cũng phản ánh 1 phần cuộc sống văn hóa, xã hội của 1 địa phương hoặc vùng miền”, ông Dũng nói thêm.

Trong khi đây, ông Đỗ Thanh Tân, Trưởng phòng VH-TT H.Hòa Vang, cho hay ở đợt khảo sát vừa rồi, đại diện Cục Di sản văn hóa có ý kiến cho rằng các nhà cổ trên địa bàn huyện chưa chắc chắn tiêu chí để công nhận di tích, nên chưa đủ điều kiện hỗ trợ chi phí trùng tu. Với hiện trạng này, “số phận” hàng chục nhà cổ vẫn đang treo lơ lửng.

Sẵn sàng phối hợp xác định giá trị từng nhà cổ

Trả lời PV Thanh Niên, ông Huỳnh Văn Hùng, Giám đốc Sở VH-TT TP.Đà Nẵng, cho biết TP đang có đề án bảo tồn và trùng tu một vài di tích lịch sử TP, triển khai trong GĐ 2016 – 2020. Tuy nhiên, đề án này không tiến hành cho nhà cổ tư nhân chưa được xếp hạng di tích.

Đối có các nhà cổ ở địa bàn H.Hòa Vang thì cần phải khảo sát. Muốn được trùng tu, tôn tạo thì phải được xếp hạng di tích. Muốn xếp hạng di tích thì phải căn cứ vào Luật Di sản văn hóa. Chỉ khi nào 1 di tích, 1 công trình, 1 vị trí… được công nhận là di tích cấp TP trở lên thì mới có nguồn chi phí để đầu tư.

“Nhà cổ nào đủ điều sẽ có chi phí để bảo vệ; nếu không được công nhận, Sở sẽ kêu gọi xã hội hóa… Nếu nhà cổ thật sự có giá trị thì đề nghị một vài địa phương báo cáo có Sở VH-TT. Ngành văn hóa sẵn sàng phối hợp có một vài địa phương để xác định giá trị từng nhà cổ”, ông Hùng nói.


Goldenpeninsula.com – Theo Thanh niên

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án golden peninsula Xem Thêm