Dự báo sai dân số, gây khó quy hoạch đô thị

Dân số là nền móng của đất nước, toàn bộ việc hoạch định chiến lược, đầu tư hạ tầng kỹ thuật – xã hội… đều dựa trên cơ sở này. Nếu dự đoán được dài hơi về dân số, chúng ta sẽ có ứng xử tốt có thành thị, tầm nhìn cho hàng trăm năm sau.

Những dự án nhà cao tầng xung quanh sân bay Tân Sơn Nhất góp phần làm tăng thêm kẹt xe ở khu vực này

Lạc hậu ngay từ khi ra mắt

Tuần qua, Viện Quy hoạch thi công miền Nam đã ra mắt “Đồ án điều chỉnh quy hoạch thi công vùng TPHCM đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050”. Đây là cơ sở thi công thành thị cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Tuy nhiên, bên cạnh sự hồ hởi bước đầu, có người nhận định về dự đoán dân số đã bị lạc hậu!

Khởi đầu, Quy hoạch thi công vùng TPHCM được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2008, phát triển thành “lỗi thời” vì không theo kịp sự phát triển quá nhanh có nhiều biến đổi phức tạp như hiện trạng kẹt xe, ô nhiễm môi trường, ngập lụt; 1 số tác động của biến đổi khí hậu càng ngày càng nghiêm trọng đối có khu vực… Đối có đồ án điều chỉnh quy hoạch mới, vùng TPHCM vẫn có 8 địa phương, gồm: TPHCM, Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Phước, Long An, Tây Ninh và Tiền Giang. Khu vực này ôm trọn “trái tim” của phía Nam: chiếm 41,8% GDP cả nước, chiếm hơn 50% tổng thu ngân sách quốc gia; trong đó TPHCM là thành thị đặc thù, là hạt nhân có bình quân lương đầu người gần 4.000 USD/năm. Ở đó chúng tôi tập trung vào góc nhìn dân số.

Theo diện tích dân số của quy hoạch phê duyệt vào năm 2008, dân số vùng TPHCM đến năm 2020 dao động 20 – 22 triệu người; nay dân số được điều chỉnh đến năm 2030 là 24 – 25 triệu người. Như vậy, so có dự đoán ban đầu và kể cả “điều chỉnh quy hoạch” thì chỉ tiêu dân số đều lạc hậu vì chỉ tính riêng dân số của TPHCM GĐ này đã 13 triệu dân; dân số của 7 địa phương còn lại dao động 11 triệu người, tổng cộng dân số của 8 địa phương là 24,5 triệu người, tức bằng con số dự đoán của 13 năm tới. Nên nhớ rằng, đó là vùng kinh tế động lực phía Nam, vô vàn hạ tầng như metro, xa lộ đang thi công, kinh tế phát triển mạnh mẽ, là thỏi nam châm lôi kéo đầu tư cực mạnh của đất nước và đảm bảo nhiều chục năm sau vẫn chưa có 1 vùng nào khác để thay thế. Kinh tế tăng tốc kết hợp có tăng dân số cơ học là quy luật.

Bài học của TPHCM

Căn bệnh lớn nhất của TPHCM là quá tải. Cụm từ quá tải trải dài trong 1 số lĩnh vực từ giao thông, môi trường, ngập nước, trường học, y tế… Tất cả đều xuất phát từ việc dân số tăng cơ học 1 1 sốh mau chóng.

Năm 2010, Chính phủ phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung TPHCM đến năm 2025, dân số dao động 10 triệu người, vãng lai và tạm trú 2,5 triệu người. Tuy nhiên, chỉ tính riêng dân số chính thức được Công an TPHCM ra mắt vào năm 2016 là 13 triệu người, tức bằng dự đoán của 10 năm tới! Một số quận – huyện, dân số cũng đi trước dự đoán như quận Bình Thạnh đạt 560.000 người, trong khi quy hoạch thì con số này phải đến năm 2020; quận 12 dân số đã lên đến 500.000 người, trong khi chỉ tiêu này là của năm 2020; điều tương tự cũng xảy ra ở 1 số quận – huyện có tốc độ thành thị hóa nhanh như Bình Chánh, Thủ Đức, quận 7…

Trong thời gian vừa qua, khu vực quanh sân bay Tân Sơn Nhất nổi lên vì quá tải, kẹt xe cả trong lẫn ngoài. Điều này cũng xuất phát từ dự đoán sai lệch: theo quy hoạch đến năm 2025, công suất của sân bay đạt dao động 20 triệu hành khách/năm, nhưng năm 2014 đã đạt 22 triệu hành khách, sang năm 2016 lượng hành khách qua cảng là 32,6 triệu người…

Tất cả dự đoán không đúng đã dẫn đến việc hệ thống hạ tầng kỹ thuật – xã hội không được đầu tư tương xứng. Theo quy hoạch đến năm 2020, xây mới và cải tạo 6.000km hệ thống thoát nước, thì đến nay TP chỉ thực hiện được 2.593m; kế hoạch thi công 104 hồ điều tiết, hiện chỉ đang triển khai thi công 3 hồ; hoặc chỉ cải tạo được 60,3km trên tổng số 4.369km kênh rạch; còn 12 nhà máy nước thải, hiện TP mới thi công được duy nhất Nhà máy nước thải Bình Hưng GĐ 1 trên tổng thể 3 GĐ. Đối có giao thông cũng thế, thi công hệ thống đường sắt thành thị có tổng chiều dài 229,1km, bao gồm 8 tuyến tàu điện ngầm xuyên tâm và vành khuyên nối 1 số trọng điểm chính… thì đến nay chỉ mới có 1 tuyến metro đang thi công và rơi vào hiện trạng loay hoay về vốn!

Từ câu chuyện của TPHCM cho thấy, sự lo lắng về dự đoán dân số là có cơ sở. Việc dự đoán sai sẽ dẫn đến lạc hậu về hoạch định chính sách bán hàng, từ đó sẽ lạc hậu “dây chuyền” như đầu tư hạ tầng kỹ thuật – xã hội, ứng phó biến đổi khí hậu, giáo dục, y tế… và làm chậm đi rất nhiều thời cơ phát triển kinh tế – xã hội cho vùng TPHCM.

Goldenpeninsula.com – Theo SGGP

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án golden peninsula Xem Thêm