Cần rà soát và thu hồi hết đất vàng sai phạm

Thảo luận ở hội trường sáng 28/5, các đại biểu đề nghị phải rà soát lại tất cả đất đai ở các công ty Nhà nước cổ phần hoá sai phạm, sử dụng không đúng mục đích.

Giải trình các vấn đề mà đại biểu Quốc hội quan tâm về thực hiện chính sách phân phối hàng, pháp luật quản lý, sử dụng vốn, tài sản Nhà nước ở công ty và cổ phần hóa công ty Nhà nước GĐ 2011-2016, Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) Trần Hồng Hà thừa nhận phương án rà soát quỹ đất, nhu cầu sử dụng đất chưa được xem xét trước khi cổ phần hóa. Đất đai chưa được quản lý, phân tích giá trị 1 cách cụ thể, minh bạch.

Bộ quản lý không muốn rời công ty và vừa đá bóng vừa thổi còi

Các đại biểu cho rằng việc thực hiện chính sách phân phối hàng, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản Nhà nước ở công ty và cổ phần hóa công ty Nhà nước GĐ 2011-2016 có tiến triển. Tuy nhiên vẫn còn tồn ở nhiều vấn đề khiến quá trình cổ phần hóa công ty Nhà nước không đúng mục đích, cũng như không đạt được giá trị như mong muốn. Trong đây việc quan hệ lợi ích giữa công ty và các bộ ngành đang khiến nảy sinh các vấn đề tiêu cực nhất là trong quản lý sử dụng đất đai.



Nhiều đại biểu cho rằng cần rà soát và thu hồi đất vàng sai phạm. Ảnh: Lê Quân.

Vấn đề lợi ích nhóm thường xuất hiện trong các công ty Nhà nước, khi các bộ quản lý không muốn rời bỏ doanh nghệp sân sau và vừa đá bóng vừa thổi còi.

Đại biểu Leo Thị Lịch (đoàn Bắc Giang) đề cập đến hiện trạng chậm thực hiện tách công dụng đại diện chủ có Nhà nước của các bộ.

“Nhiều bộ ngành không muốn rời xa các công ty vốn được coi là sân sau. Đây là thể hiện của lợi ích nhóm hay lý do dẫn tới nhóm lợi ích, khi 1 số cơ quan quản lý Nhà nước vừa ‘đá bóng, vừa thổi còi”, bà đặt vấn đề.

Theo bà Lịch, nhiều nhóm lợi ích sẽ dẫn đến nguy cơ thất thoát tài sản Nhà nước qua cổ phần hoá, xác định giá thị thấp hơn giá trị thực ở lợi thế đất, thương hiệu không được phân tích đúng. Nhiều công ty bị phân phối có giá bèo bọt, có hiện trạng tài sản Nhà nước mua vào thì cao, còn phân phối ra thì thấp.

Bà Lịch đề nghị không cách nào hay hơn phải đấu giá công khai minh bạch, loại bỏ các nhân tố lũng đoạn, chi phối mới không bị lãng phí, phát sinh tiêu cực. Cơ chế định giá tài sản phải cách tân.

Cũng theo nữ đại biểu tỉnh Bắc Giang, bảo toàn vốn công ty Nhà nước hiện vẫn chỉ trên sổ sách, còn giá trị thực ở giảm nhiều lần, có đơn vị gần như mất hết. Bà đề nghị chính sách phân phối hàng khấu hao cần nghiên cứu kỹ lại, để “vốn bỏ ra tương đương 1 chiếc ôtô thì 10 năm sau vốn đây vẫn phải đủ giá trị mua chiếc xe tính năng tương đương”.

Mất vốn Nhà nước nằm ở khâu tổ chức đấu giá

Đại biểu Mai Thị Ánh Tuyết (An Giang) cũng cho rằng quản lý sử dụng vốn của Nhà nước ở công ty còn phát sinh nhiều bất cập gây thất thoát vốn. Bà nói quá trình xác định giá trị công ty giá đất đai phải theo cơ chế phân khúc.

“Vi phạm trong sử dụng đất khi cổ phần hoá gây rối ren và bức xúc trong dân. Doanh nghiệp quản lý ‘đất vàng’ cho thuê giá bèo. Để ngăn chặn các công ty giữ đất dù không phù hợp có mục đích kinh doanh, đề nghị Chính phủ sớm rà soát, thu hồi lại tất cả đất, đất vàng sai phạm, chấn chỉnh cách tính giá thuê đất”, bà Tuyết nói.


Nhiều lô đất vàng đang được sử dụng lãng phí, bỏ hoang. Ảnh: Việt Linh.

Đại biểu này cũng thẳng thắn chỉ ra không ít công ty được giao các lô đất ở địa điểm thường gọi là đất vàng nhưng việc cho thuê, đấu giá, mua phân phối không minh bạch. Phải làm rõ các nhân tố này. Bà nói nhiều đơn vị bộ ngành cộng bắt tay xác định giá trị thấp khiến các tài sản liên quan đến đất đai được mua phân phối có giá rất thấp.

Tranh luận có ý kiến của 1 số đại biểu đăng đàn trước mình, ông Phạm Quang Dũng – Chủ tịch Công ty cổ phần Tasco, cho rằng việc định giá công ty Nhà nước chẳng thể “chính xác 100%, chỉ có thể tương đối và sát có phân khúc”.

“Đây là vấn đề trừu tượng và khó, ngay cả thuê giải đáp nước ngoài cũng chẳng thể đưa ra được dữ liệu sát thực phân khúc nhất, giá xác định đem ra đấu giá chỉ nên để xem xét, là giá sàn khi đấu giá”, ông Dũng nói.

Theo ông Dũng, mất vốn Nhà nước nằm ở khâu tổ chức đấu giá chứ không phải xác định giá trị công ty. Do vậy đại biểu này đề nghị phải thi công lại quy trình đấu giá cổ phần công ty khi đưa lên sàn.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà thừa nhận đất của công ty Nhà nước phân phối còn rẻ

Giải trình các vấn đề mà đại biểu Quốc hội quan tâm, Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) Trần Hồng Hà thừa nhận phương án rà soát quỹ đất, nhu cầu sử dụng đất chưa được xem xét trước khi cổ phần hóa. Đất đai chưa được quản lý, phân tích giá trị 1 cách cụ thể, minh bạch.

Ông cho rằng khi tính toán giá trị công ty để cổ phần hóa, chẳng thể tính toán giá trị đất đai. Điều này không sai, bởi khi Nhà nước giao đất, có các trường hợp giao không thu tiền sử dụng đất, có các công ty giao đất nhưng thu tiền sử dụng hàng năm. Do đây chẳng thể có ra định giá chung có giá trị của công ty.



Bộ trưởng Trần Hồng Hà thừa nhận phương án rà soát quỹ đất, nhu cầu sử dụng đất chưa được xem xét trước khi cổ phần hóa. Ảnh: Quân Minh.

Tuy nhiên, ông thừa nhận nhiều công ty Nhà nước sau khi cổ phần hóa, thực ở sử dụng đất đai không phải như ban đầu, có khu vực đất đai sử dụng lãng phí, trong đây có nhiều khu đất vàng. Sau khi cổ phần hóa xong, các công ty đã chuyển đổi mục đích sử dụng đất, không đúng tiêu chí cần phải thực hiện.

“Việc chuyển đổi mục đích chẳng thể tính toán, chẳng thể đưa ra đấu giá khi tiến hành giá đất đai hiện hành của các địa phương. Còn có sự khác biệt rất lớn so có giá phân khúc. Chưa phân tích giá trị về địa điểm của đất”, Bộ trưởng Trần Hồng Hà nói.

Bộ trưởng dẫn Nghị định 01/2017 của Chính phủ đã có sự điều chỉnh phương án cổ phần hóa công ty Nhà nước. Nghị định đề nghị rà soát lại quỹ đất để lập phương án sử dụng đất, trình cơ quan Nhà nước có thẩm quyền trước khi cổ phần hóa.

Ông cho rằng qua rà soát có thể thu hồi quỹ đất công ty quản lý lỏng lẻo, không hiệu quả, phục vụ các mục đích khác nhau.

Ngoài ra, theo Bộ trưởng TN&MT, có nhiều bất cập trong việc xác định giá đất. Trong đây việc xác định không chắc chắn qui định giá đất cụ thể, cơ quan giải đáp, đội đồng thẩm định chưa tính đến quy hoạch, địa điểm, lợi thế, không phù hợp cơ chế phân khúc.

Và để xử lý các tồn ở của các công ty cổ phần hóa, ông nói cần phải xem xét thanh tra, kiểm tra, độc đáo là tiến hành thanh tra các dự án có đất vàng. Trên cơ sở phát hiện có gì thiếu minh bạch, không phù hợp thì sẽ xem xét xử lý phù hợp.

“Cổ phần hóa phải tính đến đa mục tiêu, cần quản lý hiệu quả hơn quỹ đất, tính toán quy hoạch lại. Doanh nghiệp Nhà nước gây ô nhiễm môi trường, phát triển không phù hợp, cần phải thu hồi”, bộ trưởng nói.

Trước đây, thay mặt Quốc hội, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh trình bày báo cáo giám sát, trong đây độc đáo lưu ý về hiện trạng làm ăn thua lỗ, yếu kém của các công ty Nhà nước.

Cụ thể, đến hết năm 2016, cả nước còn 583 công ty do Nhà nước nắm giữ 100% vốn. Tuy nhiên, hiệu quả vận hành còn chưa tương xứng có nguồn lực đang nắm giữ, tổng tài sản và vốn tăng (tài sản tăng 45,8%, vốn chủ có tăng 92,2%) nhưng doanh thu, lợi nhuận trước thuế và nộp ngân sách có tốc độ tăng chậm (tốc độ tăng nộp ngân sách Nhà nước chỉ 18%, bình quân 3%/năm), tổng số nợ phải trả cao, tăng 26% so có năm 2011 (từ 1,3 triệu tỷ đồng lên 1,6 triệu tỷ đồng).


Goldenpeninsula.com – Theo Zing

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án golden peninsula Xem Thêm