Bí mật ‘văn hóa làng’ ở chung cư Singapore

Nghe có vẻ buồn cười ở đất nước được xem là nơi có cuộc sống tiên tiến và lương khá cao trên địa cầu, năm 2017 lương bình quân đầu người ở Singapore là gần 90.000 USD. Nhưng thực tại là như thế.

Hơn 82% người dân Singapore sống trong 1 vài chung cư do chính phủ thi công (được gọi là HDB, viết tắt từ chữ Housing & Development Board). Ảnh chụp 1 vài khu HDB ở Novena. Ảnh: Lê Nam

Phó Thủ tướng Singapore Tharman Shanmugaratnam: ‘Nước sốt bí mật’

Hơn 82% người dân Singapore sống trong 1 vài chung cư do chính phủ thi công (được gọi là HDB, viết tắt từ chữ Housing & Development Board). Những căn hộ cao tầng ở HDB được chính phủ xây, phân phối lại cho công dân, người có thẻ thường trú nhân và họ được có trong 99 năm.

Thường 1 vài HDB được xây thành các khu có vài block cao mười mấy hai mươi tầng gần nhau tạo thành 1 cộng đồng dân cư được cung cấp gần như đầy đủ trường học, chợ, trung tâm thương mại, phòng khám bệnh, trường mẫu giáo, hawker (khu ẩm thực), chỗ sinh hoạt chung, sân vận động, khu tập thể dục…

Cái mà chúng tôi thời kỳ mới đến Singapore, khi sống ở HDB luôn được 1 vài hàng xóm khéo léo “nhắc nhở” là phải thực hiện và thi công “Kampong spirit” (tạm hiểu là văn hóa làng, chữ Kampong có nghĩa là “làng” trong tiếng Malaysia).

Đó cũng chính là điều mà chính phủ Singapore muốn thực hiện và quản lý nghiêm ngặt nhằm tạo 1 văn hóa cộng đồng, thân thiện, gần gũi giữa hàng trăm căn hộ cao tầng sống chung hài hòa trong 1 khu vực.

Trong 1 lần thảo luận có phóng viên Tuổi Trẻ online khi khai trương khu nhà sinh hoạt cộng đồng ở Taman Jurong, Phó Thủ tướng Singapore Tharman Shanmugaratnam cho biết văn hóa làng ở HDB đã hình thành và ăn sâu trong khá nhiều người dân Singapore và nó là “1 loại nước sốt bí mật” của Singapore (ông dùng từ secret sauce).

Chính phủ Singapore gắng sức tổ chức các cộng đồng dân cư, hàng xóm láng giềng ở 1 vài khu HDB để có thể hòa nhập các nhóm người có trình độ kinh tế, xã hội khác nhau, lương, chủng tộc khác nhau cộng sống hòa hợp trong 1 khu dân cư không có cổng rào, không có cửa khóa cộng nhau chia sẻ 1 vài sở hữu chung cho cả cộng đồng: sân tập thể dục, nhà sinh hoạt cộng đồng, dao động xanh, công viên chung, chợ, trường mẫu giáo, phòng khám bệnh…

Điều này có thể dễ cảm thấy qua 1 vài loại xế hộp đậu ở 1 vài bãi đậu xe trong HDB 1 vài dòng xe hạng sang: hãng Porsche, hãng Jaguar, Mercedes….đậu lẫn cộng 1 vài xe Kia, Proton (xe Malaysia)…

Một kiểu HDB phổ biến ở Singapore. Ảnh chụp trên các con phố Dorset. Ảnh: Lê Nam

Ngay cả Tổng thống giai đoạn này của Singapore Halimah Yacob cũng từng chọn ở lại HDB khu Yishun (phía bắc Singapore) sau khi đã được bầu làm Tổng thống. Mãi vài tháng sau bà phải chuyển vào dinh Tổng thống trên các con phố Orchard vì việc tiến hành an ninh bảo vệ quá cao lại làm phiền cuộc sống thường nhật của hàng xóm.

Phó thủ tướng Tharman Shanmugaratnam cho biết có 1 thực tại là người dân dần khá giả lên, họ chuyển ra khỏi HDB để đến 1 vài khu condominium (khu căn hộ cao tầng đẳng cấp, biệt lập) hoặc nhà riêng ngoại khu nhưng rồi khi về già họ lại quay lại mua, thuê để sống trong 1 vài HDB cũng chính vì cần và nhớ cái không khí “làng xã”, cộng đồng mà chỉ có ở 1 vài HDB. Đó là nơi mà mỗi buổi sáng sớm người dân chào nhau trên 1 vài lối đi bộ, 1 vài khu có máy tập thể dục cho người lớn tuổi, các sân tập Thái Cực Quyền, khí công…nơi 1 vài cụ già ngồi đánh cờ, tán dóc…

Rất kỉ luật

Tất nhiên không phải ai ở trong 1 vài căn hộ cao tầng HDB cũng có các hành xử đúng mực và thích hợp có quy định của chính phủ Singapore nên chuyện cư xử có văn hóa, chuẩn mực cũng được nhiều người dân ở đây tranh cãi, bàn luận. Họ vẫn thường nhắc nhở nhau, nhìn nhau mà cư xử, thảo luận và sẵn sàng đưa nhau ra pháp luật khi 1 vài biện pháp trên không hiệu quả.


Đốt vàng mã, 1 tập tục của người Singapore gốc Hoa, được nghiêm túc thực hiện ngoại khu khu dân cư và được chính quyền địa phương thu xếp ngăn nắp. Ảnh chụp ở khu HDB trên các con phố Dorset. Ảnh: Lê Nam

Cư dân sống ở lầu trên kéo bàn, ghế vào ban đêm, giờ nghỉ…sau khi nhận được phản ánh của người ở lầu dưới ban quản lý khu dân cư sẽ nhắc nhở và nếu tái phạm, gây phiền toái….cảnh sát sẽ đến ngay.

Môi trường chung, xung quanh chung cư được ban quản lý cả khu chung cư quan tâm nhiều vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến cộng đồng: cầu thang, dao động không có họng cứu hỏa, thang máy tuyệt đối chẳng thể bị chiếm dụng, có vật chắn… Ngay cả việc vứt rác cũng không gây phiền hà cho người khác. Mỗi nhà có 1 họng rác riêng thả rác xuống bãi rác chung (được dọn đi vào mỗi sáng). Với 1 vài đồ đạc có kích cỡ lớn hơn họng rác, phải để gọn gàng ở ngoại khu thùng rác. Khu dân cư cũng quy định chỉ cho để mỗi tháng 1 căn hộ cao tầng chỉ được phép để từ 3-4 vật dụng to (ghế, bàn….) ra khu này. Nếu thải ra nhiều hơn, phải chi tiền để người dọn dẹp có đi và tiền đề tiêu hủy.

Một trong các thông báo thường thấy ở 1 vài khu HDB là tuyệt đối cấm không được cho chim, thú (mèo, khỉ…) ăn ngoại khu vì sẽ tạo nên 1 thói quen đến của các loại thú này. Hồi tháng 4 năm ngoái 1 con khỉ đã làm náo loạn khu HDB các con phố Segar vì không ngừng nghỉ leo vào 1 vài căn hộ cao tầng để tìm thức ăn.

Cơ quan quản lý môi trường quốc gia (NEA) giám sát nghiêm ngặt và đẩy mạnh việc khuyến khích người dân kiểm soát và hạn chế khả năng sinh sôi của muỗi. Họ cho người đi kiểm tra và phạt nặng các ai tạo điều kiện để muỗi sinh sôi trong cộng đồng. Hồi chúng tôi còn ở khu chung cư HDB trên các con phố Bukit Purmei vẫn không ngừng nghỉ nhìn thấy nhân viên NEA tay cầm que dài có 1 đầu buộc vải để thả hóa chất, dầu xuống cống triệt các con phố sinh sôi của muỗi.

Tôi ở tầng trệt nên có tổ chức 1 khu vườn nhỏ sau nhà, dù tôi đã cẩn trọng úp 1 vài chậu cây xuống nhưng 1 vài vành chậu vẫn đọng 1 lượng nước nhỏ ở đây, nhân viên NEA trước khi bước vào nhà kiểm tra 1 vài địa điểm khả nghi khác buộc tôi phải đổ sạch nước còn nằm trong 1 vàih vành chậu này và nhắc nếu để lặp lại sẽ phạt.

Họ còn đi thẳng vào nhà đến hai địa điểm dễ đọng nước: phần khay hứng nước ở kệ rửa chén bát gần bồn rửa và nhà vệ sinh để kiểm tra nguồn sinh sôi của muỗi.

Gia đình người hàng xóm chỗ tôi đã bị phạt 200 SGD (tương đương hơn 3,2 triệu đồng) vì không chú tâm cái khay nhỏ hứng nước chảy từ chén bát sau khi rửa xong chảy xuống. Sau 1 thời gian không chú tâm nước đủ để muỗi đẻ trứng, nở thành lăng quăng. Lần kiểm tra gần nhất nhân viên NEA đi thẳng đến đây, thò ngón tay vào trong, sau đây kéo cái khay ra và bật đèn pin nhìn vào. Ông này phát hiện có lăng quăng nội khu cái khay nhỏ đây liền lập biên bản và kê hóa đơn phạt gia đình hàng xóm.

Phun thuốc diệt muỗi, côn trùng vào cống rãnh ở khu HDB trên các con phố Bukit Purmei. Ảnh: Lê Nam

Dù là khuôn viên mở (không hàng rào, ngăn 1 vàih…) nhưng ngày nào cũng có 1 lực lượng lao công đi quét rác, định kỳ là cắt cỏ, rửa hành lang từ tầng cao nhất đến tầng trệt….nên việc xả rác, treo lồng chim, chậu hoa, đồ đạc bừa bãi có khả năng gây nguy hiểm cho người khác…là 1 hành động được xem là vô văn hóa và bị phạt nặng.

Chúng tôi, người thuê nhà, vẫn được người hàng xóm nhắc nhở mỗi khi làm điều gì có thể gây phương hại đến người khác trong cộng đồng. Không ném rác, vật dụng qua cửa sổ xuống đất dù ở tầng thấp nhất. Hồi tháng 1 năm 2018, 1 cô giúp việc 31 tuổi người Indonesia sống ở tầng hai khu HDB các con phố số 9 ở Ang Mo Kio đã bị cảnh sát bắt và phạt nặng vì vứt đồ đạc từ cửa sổ nhà (1 vàih mặt đất chừng 4m).

Sống chung có nhau trong khu HDB lại thấy có tình người, chúng tôi thảo luận phân phốih, đặc sản địa phương mỗi khi có dịp. Bà Oyl thỉnh thoảng chuyển cho chúng tôi mấy cái cây rau để trồng trong vườn, khi là mấy quả cam, khi thì là cái phân phốih cho mấy đứa nhỏ.

Khi biết chúng tôi sắp chuyển đi ở 1 nơi mới vì mỗi ngày cậu con trai mất đến hơn 3 tiếng đồng hồ ngồi xe buýt đến trường hai người hàng xóm đã sang chào và tặng quà chia tay.


Goldenpeninsula.com – Theo Tuổi trẻ

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án golden peninsula Xem Thêm