Bất cập ‘luật khung, luật ống’, có dấu hiệu ‘lợi ích cục bộ’ của bộ ngành?

Trên diễn đàn Quốc hội ở kỳ họp đang diễn ra, nhiều đại biểu bày tỏ bức xúc về sự chồng chéo, vướng mắc giữa các luật chuyên ngành thi công, quy hoạch dẫn đến gặp khó trong quản lý, nảy sinh tiêu cực, lợi ích cục bộ…

Quy định bất hợp lý về thẩm quyền phê duyệt thiết kế cũng khiến cho công ty gặp gặp khó khi làm thủ tục. ẢNH: NGỌC DƯƠNG

Trong thời gian qua, pháp luật về thi công, quy hoạch thiết kế, nhà ở, kinh doanh BDS đã được ban hành: luật Xây dựng 2014; luật Quy hoạch thành thị 2015; luật Nhà ở 2014; luật Kinh doanh BDS 2014; luật Đấu thầu 2013; luật Quy hoạch 2017.

Vẫn còn nhiều quy định làm khó cả công ty và người dân

Đề cập đến vấn đề này, theo Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, mặc dù có nhiều nội dung cải tiến, song vẫn còn nhiều quy định làm khó cả công ty và người dân. Đơn cử, khoản 2 Điều 89 luật Xây dựng 2014 đã quy định các công trình được miễn giấy phép thi công, nhưng quy định này “bỏ qua” các trường hợp: toàn bộ các công trình đã được Bộ Xây dựng thẩm định thiết kế cũng đều phải nộp trở lại Sở Xây dựng để được cấp giấy phép thi công; công trình cơ sở hạ tầng, công trình không phải là nhà ở, nhà ở thuộc dự án có quy mô trên 7 tầng và tổng quy mô sàn từ 500m2 trở lên trong dự án nhà ở đã có quy hoạch chi tiết 1/500 cũng đều phải xin cấp giấy phép thi công; nhà ở riêng lẻ của cá nhân, hộ gia đình trong khu vực thành thị đã đi vào hoạt động, đã có quy hoạch chi tiết 1/500 vẫn phải xin cấp giấy phép thi công…

Luật Xây dựng 2014 đã không quy định tích hợp “Quy trình thẩm định thiết kế công trình” vào “Quy trình cấp giấy phép thi công”, vì lẽ ra “Quy trình cấp giấy phép thi công” phải bao gồm trong đó công tác thẩm định thiết kế công trình. Do vậy, sau khi ban hành Nghị định 59/2015/NĐ-CP, trên thực ở giai đoạn này, công việc này đang bị tách ra thành 3 quy trình hành chính riêng biệt khiến công ty tốn nhiều công sức, thời gian.

Đối có luật Nhà ở, việc cho phép “khoét lõm” thi công kiểu “chung cư mini” trong nội thành, dễ xảy ra hiện trạng chung cư mini thiếu tiện ích, dịch vụ, thiếu an toàn, “ổ chuột”, góp phần làm tăng quá tải hạ tầng thành thị cục bộ, và sẽ gây gặp khó, gặp khó cho công tác chỉnh trang thành thị, trước hết là các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM…



Vẫn còn nhiều quy định về thi công và quy hoạch – thiết kế làm khó cả công ty và người dân. ẢNH: NGỌC DƯƠNG

Có dấu hiệu “lợi ích cục bộ” của bộ ngành?

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), “luật khung, luật ống” chỉ phát huy hiệu lực đầy đủ khi được Chính phủ quy định chi tiết bằng nghị định, chọn lọc, và Bộ ngành giải đáp thực hiện bằng thông tư, thông tư liên tịch.

Trước đó, khi chưa có “luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015” thì đã xảy ra hiện trạng ban hành nội dung văn bản pháp quy của Chính phủ vượt quyền hoặc khác luật; hoặc thông tư của Bộ ngành vượt quyền hoặc trái nghị định của Chính phủ, chọn lọc của Thủ tướng, có thể dẫn đến việc các Bộ ngành “đẻ” ra nhiều quy định mới, nhiều điều kiện kinh doanh bất hợp lý như trong thời gian qua, giành thuận lợi về phía cơ quan nhà nước, đẩy gặp khó về phía công ty, người dân.

Về bất cập của “luật khung, luật ống”, theo ông Lê Hoàng Châu, thậm chí có dấu hiệu “lợi ích cục bộ” của bộ chuyên ngành khi thi công quy phạm pháp luật.

Thực thi pháp luật là khâu yếu cần được khắc phục

Theo Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, giai đoạn này có thể nói thực thi pháp luật là khâu yếu cần được khắc phục trong thời gian tới, điển hình trong 1 số luật: Đối có luật Xây dựng và luật Quy hoạch thành thị, khâu yếu và bất cập cần quan tâm trước hết là công tác lập quy hoạch chi tiết phân khu tỷ lệ 1/2000, đơn cử TP.HCM hiện có đến 600 bản đồ quy hoạch chi tiết phân khu tỷ lệ 1/2000, nhưng thiếu tính liên thông, kết nối, đồng bộ vì bị chia cắt bởi ranh giới hành chính quận, huyện, phường, xã.

Một khâu yếu và bất cập nữa là việc điều chỉnh quy hoạch chi tiết phân khu tỷ lệ 1/2000 trong quá trình thẩm định, phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 của các dự án kinh doanh, thường được cơ quan nhà nước chấp thuận “khá dễ dãi” theo đề xuất của chủ đầu tư, trong nhiều trường hợp dẫn tới không thích hợp, thậm chí phá vỡ quy hoạch chung, làm tăng hiện trạng ùn tắc giao thông, quá tải hạ tầng thành thị, đơn cử: hiện trạng chấp thuận nhiều dự án chung cư, nhà cao tầng trong khu vực nội thành, thậm chí trong các con các con phố nhỏ, hẻm, hoặc có tỷ lệ nhà cao tầng dày đặc trong 1 khu vực nhỏ như các con phố Nguyễn Hữu Cảnh, Nguyễn Hữu Thọ, Phổ Quang (TP.HCM).

Đối có luật Nhà ở, hiện thiếu cơ chế để thực hiện nhanh, hiệu quả chính sách bán hàng thi công lại chung cư cũ, hư hỏng kết hợp có chỉnh trang thành thị, liên quan đến việc chọn lọc chủ đầu tư dự án, xác định quy mô dân số dự án thi công lại chung cư cũ để tạo điều kiện cho chủ đầu tư thu hồi vốn và có lợi nhuận định mức 10%.

Luật Nhà ở 2014 đã có hiệu lực kể từ ngày 1.7.2015, Chính phủ đã có Nghị định 100/2015/NĐ-CP ngày 20.10.2015 về phát triển nhà ở xã hội, nhưng đến nay mới có điều kiện triển khai, sau khi Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 18/2018/QĐ-TTg ngày 2/4/2018 về cấp bù chênh lệch lãi suất cho vay nhà ở xã hội, nhưng vẫn còn “tắc” nguồn tái cấp vốn từ ngân sách để Ngân hàng Chính sách xã hội và các ngân hàng thương mại có căn cứ triển khai thực hiện.

Đối có luật Kinh doanh BDS: chưa có cơ chế để quản lý chỉ số giá phân khúc BDS theo thời gian thực (real time); chưa có cơ chế liên thông giữa các Bộ, ngành để thi công cơ sở dữ liệu (big data) của phân khúc BDS.

Goldenpeninsula.com – Theo Thanh niên

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án golden peninsula Xem Thêm